د امریکا متحده ایالاتو د ایران د چابهار بندر په تړاو هغه بندیزي معافیت تمدید کړی، چې د هند فعالیتونه پکې شامل دي. دا بندر د هند د سیمهییزو وصلوونکو پروژو لپاره مهم ستراتیژیک ارزښت لري، په ځانګړي ډول د افغانستان او منځنۍ آسیا له هېوادونو سره د سوداګریز او بشري تعامل په برخه کې.
د هند د دولتي سرچینو په وینا، چې ورځپاڼې اکانامیک ټایمز یې راپور ورکړی، دا معافیت چې د اکتوبر په ۲۸مه پای ته رسېده، د راتلونکي کال تر لومړیو پورې تمدید شوی دی. دا پرېکړه د هند او امریکا د ډیپلوماټیکو خبرو له څو پړاوونو وروسته وشوه، چې پکې هند د چابهار بندر د بشري مرستو او اقتصادي همکاریو په برخه کې د افغانستان لپاره حیاتي اهمیت ته اشاره کړې وه.
چابهار بندر د ایران په سوېل ختیځ کې د عمان سمندر پر غاړه موقعیت لري او یوازینی ایراني بندر دی چې د هند سمندر ته مستقیم لاسرسی لري. هند دا بندر د پاکستان د ګوادر بندر پر وړاندې (چې د چین په مرسته جوړ شوی) د توازن یوه وسیله ګڼي. د چابهار له لارې، هند توانېدلی چې د پاکستان له خاورې پرته له افغانستان او منځنۍ آسیا سره سوداګریز تماس وساتي.
سره له دې چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر مهال د ایران پر ضد سخت بندیزونه لګول شوي، د چابهار پروژه تل له دغو بندیزونو مستثنا پاتې شوې ده. له ۲۰۱۸ کال راهیسې، امریکا په پرلهپسې ډول د دغه بندر لپاره معافیتونه تمدید کړي او د افغانستان د ثبات لپاره یې د دغه بندر رول په سیمهییزې سوداګرۍ او بشري مرستو کې مهم بللی دی.
په وروستیو خبرو کې، هند خبرداری ورکړی و، چې که د چابهار فعالیتونه ودرېږي، افغانستان به لا نور هم منزوی شي او د طالبانو تر واکمنۍ وروسته د بشري مرستو رسونې بهیر به زیانمن شي.
دا نوی معافیت په داسې حال کې صادر شوی، چې پخوانی معافیت د اکتوبر تر پایه نافذ و. امریکا له دې مخکې د خبرو د دوام لپاره د معافیت د لغوه کولو نېټه له سپټمبر ۲۹مې وځنډوله، خو لا تر اوسه څرګنده نه ده چې د ټرمپ اداره به اوږدمهاله حل لټوي او که دا معافیتونه به لنډمهاله تمدیدوي.
د هند ستراتیژیکې ګټې
چابهار بندر د هند د سیمهییزې پالیسۍ یو مهم رکن ګڼل کېږي، په ځانګړي ډول له هغې وروسته چې په کابل کې د امریکا په ملاتړ حکومت نسکور شو. په داسې حال کې چې ډېری لوېدیځ هېوادونه له افغانستانه وتلي، هند هڅه کوي د بشري همکاریو له لارې خپل محدود حضور وساتي او د ایران، طالبانو او پاکستان ترمنځ په پیچلو معادلو کې توازن وساتي.
چابهار همدارنګه د شمال-جنوب د ټرانزیټي دهلیز یوه برخه ده، چې موخه یې د هند، ایران، روسیې او منځنۍ آسیا ترمنځ د سوداګرۍ اسانتیا ده.
که څه هم د معافیت تمدید د هند لپاره د بهرني سیاست بری ګڼل کېږي، خو کارپوهان خبرداری ورکوي، چې د امریکا د پراخو بندیزونو، د ایران د بانکي محدودیتونو او اداري خنډونو له امله د چابهار پروژه لا هم له ځنډونو سره مخ ده.
سره له دې، دا معافیت تر اوسه هند ته دا امکان ورکوي، چې پر دې ستراتیژیک بندر خپل لاسرسی وساتي؛ خو د واشنګټن تر نږدې څارنې لاندې.
Top of Form
Bottom of Form
