د امریکا ځانګړي استازي سټیو ویتکوف ویلي چې واشنګټن د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د روانې اونۍ غونډو پر مهال د منځني ختیځ د سولې یو ۲۱-ماده ییز پلان وړاندې کړی او هیله لري چې د غزې د جګړې په تړاو به په راتلونکو ورځو کې پرمختګ وشي.
د استازي سټیو ویتکوف په وینا، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ دغه وړاندیز د دوشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو په څنډه کې د سعودي عربستان، قطر او مصر په ګډون د یو شمېر اسلامي هېوادونو مشرانو ته وړاندې کړ. نوموړي ټینګار وکړ چې پلان د اسراییلو اندېښنو او د سیمې د ګاونډیو اړتیاوو ته ځواب وايي.
ویتکوف زیاته کړه: «موږ هیلهمن یو، او ان باور لرو چې په راتلونکو ورځو کې به د یو پرمختګ اعلان وکړو.»
د غزې جګړه چې له نږدې دوو کلونو راهیسې روانه ده، د پراخو ویجاړیو او د ځايي سرچینو په وینا د تر ۶۵ زره زیات فلسطینیانو د مړینې سبب شوې ده. نړیوالې ادارې وايي د غزې ځینې برخې له لوږې سره مخ دي. جګړه د ۲۰۲۳ د اکتوبر په اوومه هغه وخت پیل شوه چې حماس پر اسراییلو برید وکړ، شاوخوا ۱۲۰۰ کسان یې ووژل او ۲۵۱ تنه یې وتښتول. د اسراییلو د معلوماتو له مخې لا هم شاوخوا ۴۸ تنه یرغمل دي.
سره له دې، د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو ته د سپینې ماڼۍ ملاتړ دوام لري. هغه ټاکل شوې د جمعې په ورځ په ملګرو ملتونو کې وینا وکړي او له ټرمپ سره هم وګوري. دواړو د هغو اروپايي هېوادونو پرېکړه غندلې چې په وروستیو ورځو کې یې د فلسطین دولت په رسمیت پېژندلی دی.
په ورته وخت کې د حماس وسلهوالې څانګې خبرداری ورکړی چې که د اسراییلو عملیات پراخ شي، د یرغمل کسانو ژوند به له ګواښ سره مخ شي. اسراییلي پوځ د غزې اوسېدونکو ته ویلي چې «له حماس څخه ځانونه جلا کړي» ترڅو جګړه پای ته ورسېږي.
په موازي توګه، یو شمېر اروپايي هېوادونه او عربي دولتونه د جګړې له پای وروسته د ثبات د ټینګښت لپاره پر یو نوي ابتکار کار کوي چې له اروپايي او اسلامي هېوادونو به ګډ ځواک پکې جوړ شي. ایټالیا هم د همدې هڅو په لړ کې یو سمندري بېړۍ لېږلې څو د هغو ۵۰ ملکي کښتیو ملاتړ وکړي چې هڅه کوي د اسراییلو د غزې سمندري محاصره پای ته ورسوي.
خو د ډیپلوماټیکو هڅو تر څنګ، په غزه کې جګړه لا پسې توده شوې ده. د چهارشنبې په ورځ د اسراییلي هوايي بریدونو لږ تر لږه ۵۰ کسان ووژل، ډېری یې هغه مهال چې په یوه بازار کې د بېځایه شویو کورنیو په پناه ځای کې راټول شوي وو. د فلسطیني سرچینو په وینا، د ټانکونو پرمختګ د غزې ښار په ګڼ مېشتو سیمو کې خلک د خپلو کورونو دننه بند کړي، او د الجزیره روغتون ته نېږدې هم پوځي وسایط ځای پر ځای شوي دي.
د حماس چارواکي وایي چې د اسراییلو ادعاوې، چې ګوندې د روغتون له انګړ څخه ډزې شوې، بېاساسه دي او وېره شته چې دا د روغتون پر وړاندې د یو بل برید لپاره پلمه وګرځي.
شنونکي باور لري چې که څه هم د امریکا پلان د یوې نوې کړکۍ په څېر وړاندې کېږي، خو د جګړې روان شدت او د زرګونو ملکي تلفاتو دوام، د سولې لپاره د نړیوالو هڅې له جدي ننګونو سره مخ کړي دي.
