د ټکنالوژۍ په اړه اسلامي لیدلوری
د تاریخ په اوږدو کې مسلمانانو تل د خپل وخت له پرمختللو وسایلو او پرمختګونو څخه ګټه اخیستې ده. له الجبر، ستورپوهنې، طب او سمندري سفرونو نیولې تر سترو معماریو او علمي لاسته راوړنو پورې، اسلامي تمدن ځکه وده وکړه چې علم او ګټور نوښتونه یې منل.
نن ورځ سمارټ فونونه د بشریت له تر ټولو ځواکمنو وسایلو څخه ګڼل کېږي. د دغې ټکنالوژۍ بشپړ ردول نه یوازې یو غیر عملي کار دی، بلکې د اسلام له هغه اصل سره هم په ټکر کې دی چې مسلمانان د ګټورو شیانو کارولو او له زیان رسوونکو چارو څخه د ځان ژغورلو ته رابولي.
اسلام د یو شي په ذات او بڼه باندې حکم نه کوي، بلکې د هغه د استعمال او نیت له مخې پرېکړه کوي. د بېلګې په توګه، چاقو د خوراک د چمتو کولو لپاره هم کارېدلی شي او د جرم لپاره هم. موټر یو څوک جومات ته هم رسولی شي او د ګناه ځای ته هم.
همدا رنګه سمارټ ټلیفونونه هم د خیر او هم د شر لپاره کارېدلی شي، نو ځکه د مسؤلیت پړه د وسیلې پر غاړه نه، بلکې د کاروونکي پر غاړه ده.
قرآني ارشادات او د علم خپرول
قرآن کریم په پرلهپسې ډول د علم، پوهې او زده کړې ارزښت بیانوي. الله تعالی د زمر سورت په نهم ایت کې فرمایي: «ووایه: آیا هغه کسان چې پوهېږي او هغه کسان چې نه پوهېږي، یو شان دي؟» او د وحې لومړنۍ کلمه هم د العلق سورت لومړی ایت و چې فرمایي: «ولوله د خپل هغه رب په نوم چې پیدا کړی یې یې.»
نن ورځ سمارټ ټلیفونونه د لوستلو، زده کړې، تدریس او د علم د خپرولو له تر ټولو مهمو وسایلو څخه دي. میلیونونه مسلمانان هره ورځ د خپلو موبایلونو له لارې قرآن کریم لولي، احادیث مطالعه کوي، اسلامي درسونه اوري، عربي ژبه زده کوي او له علماوو څخه لارښوونه ترلاسه کوي.
د دغې کوچنۍ وسیلې په مرسته، نن اسلامي علم هغو سیمو ته رسېږي چې پخوا به هلته کتابتونونه او دیني مراکز هم نه وو.
رسول الله (ص) فرمایلي دي: «زما له خوا که یو ایت هم وي، خلکو ته یې ورسوئ.» په تاریخ کې هېڅکله د دین د رسولو دا چاره دومره اسانه نه وه لکه نن چې ده. سمارټ ټلیفون هر مسلمان ته دا فرصت ورکوي چې د قرآن ایتونه، اسلامي لارښوونې او ګټور علوم د نړۍ هر ګوټ ته ورسوي.
ټولنیزې، اقتصادي او ښوونیزې ګټې
د سمارټ ټلیفونونو ټولنیزې ګټې هم خورا مهمې دي. اسلام د خپلوانو ترمنځ د اړیکو پر ساتلو او د کورنۍ پر تړاو ډېر ټینګار کوي.
په داسې نړۍ کې چې کورنۍ ډېر وخت له یو بل څخه لرې ژوند کوي، سمارټ ټلیفونونه د والدینو، اولادونو او خپلوانو ترمنځ اړیکې ژوندۍ ساتي. همدارنګه دا وسیله د خیرات، بشري مرستو او د بیړنیو حالاتو د همغږۍ لپاره لوی رول لوبوي.
له اقتصادي اړخه هم سمارټ ټلیفونونه د میلیونونو خلکو د ژوند د ښه کېدو سبب شوي دي. بزګران د بازارونو له نرخونو خبرېږي، سوداګر خپل کاروبار پراخوي او ځوانان نوي مهارتونه زده کوي.
یو قوي اقتصاد د مسلمانو ټولنو د خپلواکۍ او سوکالۍ بنسټ جوړوي، پهداسې حال کې چې له ټکنالوژۍ څخه شاته پاتې کېدل اقتصادي کمزوري او پر نورو تکیه زیاتوي.
د زده کړې په ډګر کې د سمارټ فونونو اغېز خورا زیات دی. یو زده کوونکی په یوه لرې پراته کلي کې کولای شي د نړۍ لویو کتابتونونو، علمي کورسونو او پوهنتونونو ته لاسرسی ومومي. طب، انجنیري، ساینس، سوداګري او اسلامي علوم ټول د یوه موبایل له لارې زده کېدای شي، چې دا چاره د اسلام له هغې روحیې سره سمون خوري چې علم د انسان د عزت وسیله ګڼي.
قوي حکومتولي او د ننګونو حل لاره
له سیاسي او اداري پلوه هم عصري مخابراتي وسایل د دولتونو لپاره حیاتي ارزښت لري. حکومتونه د عامه خبرتیاوو، بیړنیو پیغامونو، روغتیايي لارښوونو، طبیعي پېښو د کنټرول او د خدماتو د ښه تنظیم لپاره له دغو وسایلو څخه استفاده کوي. په نننۍ نړۍ کې چټک او دقیق معلومات د ښه مدیریت او قوي حکومتولۍ لومړی شرط دی.
البته سمارټ ټلیفونونه منفي اړخونه او ستونزې هم لري. ځینې خلک یې د فحشا، دروغو، فریب، بېګټې بوختیاوو او ناسمو معلوماتو د خپرولو لپاره کاروي. دا ستونزې ریښتینې دي او باید جدي ونیول شي. خو اسلامي حللاره د ګټورې ټکنالوژۍ بندول او له منځه وړل نه دي، بلکې د هغې سم استعمال، اخلاقي روزنه او مناسب کنټرول دی.
که مسلمانې ټولنې له عصري ټکنالوژۍ څخه مخ واړوي، نو د علم، اقتصاد، تعلیم او ټولنیز پرمختګ له کاروان څخه به شاته پاتې شي.
د اسلام لومړي مسلمانان د دې لپاره د نړۍ مشران نه شول چې له علم او نوښت څخه یې ځان ګوښه کړی و؛ بلکې ځکه بریالي شول چې علم یې زده کړ، وده یې ورکړه او د انسانانو د خیر لپاره یې وکاراوه.
پایله او غوښتنه
نو اصلي پوښتنه دا نه ده چې سمارټ ټلیفون ښه دی که بد؛ بلکې اصلي پوښتنه دا ده چې موږ یې څنګه کاروو. که د علم، دعوت، تعلیم، کورنۍ اړیکو، اقتصادي ودې او ټولنیز خدمت لپاره ترې استفاده وشي، نو دا د خیر وسیله ده، او که ناوړه استعمال شي، نو باید د ناوړه کارونې مخه ونیول شي، نه دا چې خپله وسیله له منځه یووړل شي.
اسلام مسلمانانو ته د حکمت، مسؤلیت او پوهې لار ښوولې ده، نه د وېرې، انزوا او ناپوهۍ. سمارټ ټلیفونونه باید د اسلامي ارزښتونو او اخلاقي اصولو تر سیوري لاندې وکارول شي، ترڅو د الله تعالی د رضا لپاره د خیر او پرمختګ وسیله وګرځي.
زموږ اصلي دنده دا نه ده چې وسیله ماته کړو؛ بلکې دا ده چې وسیله د خیر، علم او پرمختګ په خدمت کې واچوو. له همدې امله، هیله کېږي چې په دې تړاو پر خپله پرېکړه بیا کتنه وکړئ او د ولس پر وړاندې دا لاره پرانیستې پرېږدئ.
و ما علینا الا البلاغ
د آمو وېبپاڼې ستاسو نظربرخه کې د خپرو شویو مقالو د محتوا مسؤلیت د هغو لیکوالو ته راګرځي
