د بشري حقونو د فعالانو خبري اژانس (هرانا) چې په امریکا کې مېشت دی، په خپل تازه راپور کې ویلي چې په ایران کې د وروستیو اعتراضونو په ترڅ کې د وژل شویو کسانو شمېر ۲۵۷۱ تنو ته رسېدلی دی. دا په تېرو څو لسیزو کې په ایران کې د تاوتریخوالي تر ټولو لوړه کچه ده چې لیدل شوې ده.
دا شمېرې ښيي چې اوسنۍ مرګژوبله په تېرو لسیزو کې د ایران له هر ډول بلې ناامنۍ یا اعتراضونو څخه څو چنده زیاته ده او د ۱۹۷۹ کال د اسلامي انقلاب د وختونو ګډوډي را یادوي.
دا لاریونونه لږ څه دوه اونۍ وړاندې د ایران د خراب اقتصادي وضعیت له امله پیل شول، خو ډېر ژر یې مذهبي واکمني او په ځانګړي ډول ۸۶ کلن ستر مذهبي مشر، ایت الله علي خامنه يي په نښه کړ.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي له الجزیرې شبکې سره په مرکه کې ویلي چې هېواد یې د هر ډول وضعیت، حتی له امریکا سره د احتمالي نښتې لپاره پوره چمتووالی لري.
دا په داسې حال کې ده چې د لاریونوالو په منځ کې ځینې شعارونه د پخوانۍ پاچاهۍ (پهلوي کورنۍ) په ملاتړ هم ورکول کېږي چې دا د ۱۹۷۹ کال له انقلاب وروسته یو بېساری بدلون دی.
هغه انځورونه چې اسوشیټډ پریس (AP) ته رسېدلي، ښيي چې په تهران کې په زرګونو خلک سړکونو ته راوتلي دي. په یو انځور کې پر خښتو یوه لوحه ایښودل شوې چې په فارسي ژبه ورباندې لیکل شوي: “ژوندی دې وي شاه”؛ دا هغه څه دي چې د اوسني نظام بنسټونه لړزوي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي، انتونیو ګوتېرش په ایران کې د زور زیاتي او د لاریونوالو د وژلو په اړه “ژوره ټکان” او “وحشت” څرګند کړی دی.
د هغه ویاند په یوه اعلامیه کې وویل چې د بیان د آزادۍ او سوله ییزو غونډو حق باید په بشپړه توګه خوندي شي او له ایراني چارواکو یې وغوښتل چې د وسلې له کارولو څخه ډډه وکړي.
دغه راز د بشري حقونو نړیوالو سازمانونو (لکه د بښنې نړیوال سازمان) خبرداری ورکړی چې ایران د انټرنیټ په پرې کولو سره غواړي د خپلو “جنایتونو” کچه پټه کړي او له نړیوالې ټولنې یې غوښتي چې د دغه قتلعام د مخنیوي لپاره بېړني اقدامات وکړي.
اروپایي ټولنې هم د ایران د حکومت دغه ځپونکي اقدامات په کلکه غندلي او د نویو “سختو بندیزونو” لګولو هوډ یې څرګند کړی دی.
د اروپایي کمیسیون مشرې، اورزولا فون ډیر لاین د لاریونوالو مړینه “هولناکه” بللې او ویلي یې دي چې اروپا د هغو ایرانیانو تر څنګ ولاړه ده چې د خپلې آزادۍ لپاره مبارزه کوي.
په ورته وخت کې، د سویډن، ایټالیا او جرمني مشرانو هم د لاریونوالو پر ضد د تاوتریخوالي او د اعدام د سزاګانو کارول “د نه منلو وړ” بللي او د ټولو هغو کسانو د خوشې کېدو غوښتنه یې کړې چې په ناحقه نیول شوي دي.
