ښځې

ریچارډ بېنېټ: د طالبانو د عادي کېدلو هڅې د افغان ښځو حقونو ته جدي ګواښ دی

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړی راپور ورکوونکی

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ د افغانستان د وضعیت په اړه عمومي اسامبلې ته په خپل راپور کې خبرداری ورکړی، چې افغانستان دا مهال د جنسیتي نابرابرۍ تر ټولو سخت او منظم برید لاندې دی.

بېنېټ ویلي، چې د طالبانو له‌خوا د ښځو د حقونو سیستماتیکې سرغړونې، د بشري حقونو پراخ ناورینونه، او د مدني فضا محدودېدل، د نړیوالو بېړني، اصولي او دوامدار اقدام ته اړتیا لري. نوموړي ټینګار کړی، چې د طالبانو د واکمنۍ «عادي کول» د افغان ښځو د لا زیات ځپل کېدو لامل کېږي.

هغه زیاته کړه: «د افغانستان وضعیت د بیان له چوکاټه بهر دی. د طالبانو له‌خوا جوړ شوی د جنسیتي ځورونې نظام باید له منځه یووړل شي، او نړیواله ټولنه باید د افغان ښځو غږ او حقونه د هر ډول سیاسي بهیر مرکز ته راولي.»

په راپور کې راغلي، چې په افغانستان کې بدني سزاګانې، د پخواني حکومت د غړو تښتونې، شکنجې، او د رسنیو او مدني ټولنې د فعالیتونو محدودېدل ډېر شوي دي. بېنېټ خبرداری ورکړی، چې د بشري او بشردوستانه مرستو د کمېدو له امله د افغانانو ژوند په نهایت بد حالت کې دی.

هغه له هېوادونو وغوښتل، چې د اوږدمهالو مرستو ژمنې بیا نوي کړي، په ځانګړي ډول د افغان ښځو او د ښځو تر مشرۍ لاندې بنسټونو د ملاتړ لپاره مرسته ته دوام ورکړي.

بېنېټ ویلي، د طالبانو له‌خوا د ښځینه کارکوونکو بندیزونه، په ځانګړي ډول د ښځینه کارکوونکو د ملګرو ملتونو دفترونو ته د تګ منع، «بې‌ساري او د وجدان خلاف عمل» دی.

نوموړي همدارنګه ویلي، د طالبانو د تبعیضي سیاستونو له امله د مذهبي او ژبنیو لږکیو پر وړاندې تاوتریخوالی او بې‌باوري زیاته شوې ده. هغه غوښتنه وکړه چې طالبان دې د تبعیضي کړنو د ختمولو ترڅنګ د محرومو ټولنو استازیتوب زیات کړي.

بېنېټ خبرداری ورکړی، چې د طالبانو سختدریځه مفکوره کېدای شي راتلونکی نسل د ظلم، فقر او ناامیدۍ له لارې افراطیت ته سوق کړي، او دا به یوازې د افغانستان دننه نه، بلکې د سیمې او نړۍ ثبات ته هم خطر پېښ کړي.

هغه د ګاونډیو هېوادونو له‌خوا د افغان کډوالو «ډله‌ییز شړل» غندلي او ویلي یې دي، چې دا کار د نړیوالو قوانینو د «بې‌ځایه کوونکو د نه شړلو اصل» سره ښکاره تضاد لري.

سره له دې، بېنېټ ټینګار کړی چې افغانستان باید «یوه له لاسه وتلې قضیه» ونه ګڼل شي. نوموړي ویلي، د نړیوال جزایي محکمې له‌خوا د نیولو د حکمونو صادرول، د خپلواک څېړنیز میکانېزم جوړېدل، او د جنسیتي اپارتاید د جرم د قانوني کولو هڅې د حساب ورکولو په لور مهم ګامونه دي.

په پای کې هغه وویل: «که نړیواله ټولنه اوس مخ واړوي، دا به نه یوازې له افغان ولس سره خیانت وي، بلکې د نړیوالو اصولو او ګډو ارزښتونو بنسټ به هم زیانمن کړي.»