د طالبانو د لاسوهنو او محدودیتونو له امله د روان زیږدیز کال په لومړیو شپږو میاشتو کې په سلګونو بشري پروګرامونه ځنډول شوي دي. د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر په خپل نوي راپور کې ویلي چې په افغانستان کې بشري مرستو ته لاسرسی د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې له جدي ننګونو سره مخ شوی دی.
د اوچا په وینا، د طالبانو د لاسوهنو، اداري محدودیتونو او پر ښځو د جنسیت پر بنسټ فشارونو له امله ۲۴۵ بشري پروژې ځنډول شوي دي، او د بشري عملیاتو د بشپړ بندیدو خطر شتون لري.
په دې راپور کې همداراز ویل شوي چې ځینې ښځې مرستو او خدمتونو لکه واکسین او رواني ملاتړ ته له لاسرسي څخه منع شوي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر په خپله تازه ارزونه کې ویلي چې په افغانستان کې بشري مرستو ته لاسرسی له جدي ننګونو سره مخ دی.
اوچا زیاتوي چې اداري محدودیتونه، د طالبانو لاسوهنې او ستونزمن چاپیریالي شرایط د افغانستان په ډیری برخو کې د بشري پروګرامونو د ځنډولو لامل شوي دي.
د دې ارزونې پر بنسټ، چې د ملګرو ملتونو د ادارو، نادولتي موسسو او سیمه ییزو ادارو سره په ولایتي کچه په همکارۍ ترسره شوې، د ۲۰۲۵ کال له جنوري څخه تر جون پورې له ۲۴۵ څخه زیات بشري عملیات ځنډول شوي، په عمده توګه د هیواد په مرکزي، سویلي او لویدیځو سیمو کې.
په دې منځ کې، د ځنډولو ۷۳ سلنه دلیلونه د ښځو د ګمارنې بندیز، د هوکړه لیکونو په لاسلیک کې ځنډ او د ګټه اخیستونکو په انتخاب کې محدودیتونه شامل وو، په داسې حال کې چې نور ۱۹ سلنه د جنسیت پر بنسټ محدودیتونو پورې اړه لري، له ښځو سره د شرعي محرم د کار کولو بندیز.
د دې راپور پر بنسټ، ۵۹ امنیتي پیښې هم راپور شوې. په دې کې د ۳۱ ښځو په ګډون د ۱۰۰ کارکوونکو نیول، ګواښونه، لفظي ځورونه، د تجهیزاتو ضبط کول او د دفترونو تړل شامل دي.
د اوچا په وینا، د طالبانو د امنیتي او اداري لاسوهنو سربېره، ځینې مهم خدمتونه لکه د پولیو واکسین، رواني روغتیایي خدمتونه، او رواني ټولنیز ملاتړ په بشپړ ډول ځنډول شوي یا منع شوي دي.
اوچا، د ناامنۍ، د مرستو د ویش په پروسه کې د ځواکمنو کسانو نفوذ، او د شکایتونو ثبتولو لپاره د ښځو لپاره د اغیزمنو چینلونو نشتوالي په اړه د خلکو اندیښنو ته په اشارې سره، زیاته کړه چې د دې وضعیت دوام کولی شي په افغانستان کې د بشري مرستو بشپړ بندیدو لامل شي؛ دې سازمان میلیونونو اړو خلکو ته د مرستې رسولو لپاره د اغیزمن، غیر سیاسي او غیر لاسوهنې ښکیلتیا اړتیا باندې ټینګار وکړ.
دا په داسې حال کې ده چې ملګرو ملتونو تر دې مخکې په ۳۷ سلنه بشري فعالیتونو کې د طالبانو د لاسوهنې په اړه اندیښنه څرګنده کړې وه، د پلي کولو پړاو، تدارکاتو، ګمارنو او د مرستې ترلاسه کونکو انتخاب په ګډون؛ هغه ادعا چې طالبانو رد کړې ده، او ویلي یې دي چې دوی یوازې د بشري عملیاتو څارنه کوي.
