چهار سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان افغانستان بیشترین محدودیتها را متحمل شده اند.
از بستهشدن مکتبها و دانشگاهها، تا ممنوعیت کار در بیشتر نهادها و کاهش دستمزد، زندگی میلیونها زن و دختر در کشور را زیر فشار قرار داده است.
مژگان، نام مستعار زنی است که از رشتهٔ طب معالجوی دانشگاه بلخ فارغ شده و سه سال به عنوان پزشک در یکی از مؤسسات کار کرده است. او تنها نانآور خانواده خود است، اما پس از بسته شدن مؤسسات، کار خود را از دست داده و ناگزیر شده به عنوان واکسیناتور کار کند.
با وضع محدودیت برای زنان به عنوان واکسیناتور، مژگان یکبار دیگر بیکار شد. او میگوید که هر باری که تلاش کرده به پا برخیزد، به شدت بیشتری به زمین کوبیده شده است.
مژگان میگوید: «پدرم فلج است، برادر ندارم و خودم سرپرست خانواده هستم. شش خواهر هستیم سالها زحمت کشیدم تا بار فقر را از دوش خانواده بردارم اما نشد، نگذاشتند. هرچه کوشش میکنم وظیفه نیست، من سالهای زیاد درس خواندم تا پزشک شدم. پدرم با خون دل پول غذا را میداد من مصرف تحصیل میکردم، حالا برای این که پدرم از نبود دوا و خواهرانم از گشنگی نمیرند با هفته ۲۰۰ افغانی از خیاطی مزد میگیرم. نان خشک هم نمیشود. در کجای جهان زن اینقدر بیچاره و حقیر است؟»
این بخش کوچکی از داستان زندگی زنانی است که در افغانستان زیر حاکمیت طالبان زندگی میکنند.
اما با عملی ساختن «قانون امر به معروف و نهی از منکر» در ماه اسد ۱۴۰۳ خورشیدی، محدودیتهای طالبان به ویژه در برابر زنان بیشتر از هر زمان دیگری گسترده شدند؛ از محدودیتهای رفتوآمد بدون محرم گرفته تا مراعات کردن حجاب مورد نظر طالبان.
زنان میگویند بزرگترین بازندگان این سالها بودهاند و از بنیادیترین حقوق خود محروم ماندهاند.
برخی از ممنوعیتهای طالبان در چهار سال گذشته در برابر زنان شامل بسته شدن مکتبها در سنبله ۱۴۰۰، ممنوعیت سفر بدون محرم در ۱۴۰۰، محدودیت حضور زنان در رسانهها در قوس ۱۴۰۰، بسته شدن دانشگاهها در قوس ۱۴۰۱، ممنوعیت کار زنان در موسسات در جدی ۱۴۰۱، بسته شدن باشگاههای ورزشی در عقرب ۱۴۰۱، بسته شدن آرایشگاهها در سرطان ۱۴۰۲، کاهش تنخواه در سرطان ۱۴۰۳ و بسته شدن انستتیوتهای طبی در ۱۳ قوس ۱۴۰۳ است.
در قانون «امر به معروف و نهی از منکر»، محدودیتها یکی پی دیگری افزایش یافتند و بر بنیاد این قانون، زنان باید از سر تا پا، از جمله چهرهشان را بپوشانند؛ صدای زنان «عورت» شمرده میشود و حتی اجازهٔ تلاوت قرآن با صدای بلند را ندارند.
یک باشنده کابل گفت: «با آمدن طالبان حق تحصیل و حق کار از ما گرفته شد و با این تصمیم روز به روز مشکلات زنان بیشتر میشود. ما خانمها هم به کار و تحصیل نیاز داریم و میخواهیم به حق خود برسیم.»
در این مدت، زنان و دختران بسیاری در برابر تصمیمهای طالبان دست به اعتراض زدند؛ اعتراضهایی که همواره سرکوب شده و حتی به بازداشت شماری از معترضان انجامیده است.
ملل متحد در گزارش تازهاش، صد فرمان ضد زن طالبان را برای زنان و دختران افغانستان «ویرانگر» توصیف کرده است.
طالبان در این چهار سال نهتنها از اعمال محدودیتها در برابر زنان عقبنشینی نکردهاند، بلکه این محدودیتها را شدت بخشیدهاند.
