حقوق بشر

اختصاصی: طالبان از ۱۰ هزار دانشجو تعهد پیروی از مذهب حنفی گرفته‌اند

تصویر از شماری از مقام‌های طالبان به‌شمول رئیس اداره امتحانات، در دانشگاه کابل. تصویر از آرشیف.

یافته‌های آمو نشان می‌دهند که در یک ماه پسین، طالبان بیش‌ از ۱۰ هزار دانشجو را در دانشگاه‌های غرب کشور وادار ساخته‌اند تعهدنامه‌ای را زیر نام «دعوت و ارشاد» امضا کنند.

این یافته‌ها نشان می‌دهند که این تعهدنامه ۱۴ماده‌ای شامل پوشش، ریش و پیروی از مذهب حنفی است.

بر بنیاد این یافته‌ها، طالبان عملی ساختن قانون امر به معروف و نهی از منکر شان را در این ولایت‌ها بیشتر از پیش شدت بخشیده‌اند.

بر بنیاد یک نسخه این تعهدنامه که در ولایت غور به دانشجویان توزیع شده، دانشجویان مکلف اند مو و ریش‌ شان را مطابق به خواست طالبان اصلاح کنند، پیراهن و تنبان بپوشند، از گشت و گذار بدون کلاه یا دستار خودداری کنند و از شنیدن موسیقی و دیدن تصویر زنده‌جان به‌گونه کامل پرهیز کنند.

در این تعهدنامه بر اجرای کامل قانون امر به معروف و نهی از منکر و قطع روابط با گروه‌های سیاسی مخالف طالبان نیز تاکید شده است.

در ماده ششم این سند، از دانشجویان خواسته شده است که به گونه رسمی تعهد کنند که پیرو مذهب حنفی هستند.

در توضیح این بند آمده است که با توجه به این‌که اکثریت مردم افغانستان پیرو مذهب اهل سنت و جماعت و مذهب امام ابوحنیفه هستند، دانشجویان نیز باید این وابستگی مذهبی را به‌گونه روشن اعلام و تایید کنند.

بند ششم تعهدنامه آمریت دعوت و ارشاد ریاست دانشگاه غور آمده است: «نظر به اینکه مردم افغانستان از اهل‌السنة و الجماعة بوده و پیرو مذهب امام اعظم ابوحنیفه رحمه‌الله می‌باشند، من نیز از همین مذهب پیروی نموده، تا وحدت و اتفاق حفظ گردد.»

یکی از دانشجویان که نخواست نامش در این گزارش گرفته شود در این باره گفت: «بیش از دو سال می‌شود که همیشه به ما می‌گویند که ریش بگذارید، کلاه بگذارید و نماز بخوانید، اما یک‌ماه می‌شود که هر روز برای ما اطلاعیه می‌دهند که بیایید تعهدنامه دعوت و ارشاد را امضا کنید.»

با این حال، منابعی به آمو تاکید کرده‌اند که در سال روان، شمار جلسه‌ها و سمینارهای تبلیغاتی مبلغان طالبان برای دانشجویان، افزایش چشم‌گیر یافته است.

منابع می‌افزایند که حضور در این نشست‌ها انتخابی نیست و دانشجویان در تمامی دانشگاه‌ها موظف‌اند ماه دو بار، صنف‌های درسی خود را رها کرده و درس‌های دینی و فرمان‌های رهبر طالبان را فرا گیرند.

توریالی، دانشجو، در این باره گفت: «ببینید، ما از دست این مردم روز نداریم، هرروز به ما اطلاعیه صادر می‌کنند که به دروس شیخ صاحب‌ها حاضر شوید، حالا من نمیدانم که ما محصل پوهنتون هستیم و یا شاگرد مدرسه دینی؟»

در همین حال، شماری از استادان پیشین دانشگاه‌های کشور هشدار می‌دهند که افزایش فشار و فضای ترس در محیط‌های آموزشی، به کاهش انگیزه دانشجویان منجر خواهد شد.

بصیر احمد دانشیار، استاد پیشین دانشگاه هرات، می‌گوید: «فشار، ارعاب و تهدید می‌توانند تاثیرات منفی بالای جامعه، خصوصا بالای محصلان‌ما داشته باشند، مسوولان نه تنها که باید از این اقدامات جلوگیری کنند، بلکه باید بستر رشد را برای محصلان فراهم سازنند، نه اینکه با تمرکز به ظاهر محصلان بستر بی‌انگیزگی را فراهم بسازند.»

آمریت «دعوت و ارشاد» در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی زیر حاکمیت طالبان نهادی است که با هدف تقویت ارزش‌های اسلامی و تنظیم امور دینی مورد نظر طالبان فعالیت می‌کند.‌ این نهاد مسوول برگزاری سمینارها، امتحانات عقیدتی، امامت نمازها و نظارت بر تطبیق شریعت مورد نظر طالبان در محیط‌های دانشگاهی کشور است و فعالیت‌های آن زیر نظر مستقیم ریاست هر دانشگاه انجام می‌شوند.

در حال حاضر چهل دانشگاه دولتی، و ۱۰۶ دانشگاه خصوصی با داشتن بیش از ۲۰۸‌ هزار دانشجو در سرتاسر افغانستان فعالیت می‌کنند.

پیش از این نیز گزارش‌هایی از افزایش فشارهای طالبان بر دانشجویان دانشگاه‌های افغانستان، برای تغییر مذهب و پیروی از مذهب حنفی و اجرای کامل قوانین امر به معروف و نهی از منکر طالبان همگانی شده‌اند.