در حاشیه ارائه گزارش گزارشگر ویژه ملل متحد در امور آموزش به شورای حقوق بشر این سازمان، نشستی زیر عنوان «آموزش تحت حکومت طالبان: نقض نظاممند حق آموزش و پاسخگویی در افغانستان» در این شورا برگزار شد.
نهاد موسوم به «مرکز گفتگو» گفته است که این نشست از سوی «شبکه همراه» راهاندازی شد و گزارشگران ویژه ملل متحد در امور حقوق بشر و آموزش، پژوهشگر دیدبان حقوق بشر و شماری از زنان و فعالان از افغانستان، از سخنرانان این نشست بودهاند.
بر بنیاد بیانیه این نهاد، سخنرانان در این نشست تاکید کردهاند: «وضعیت {در افغانستان} بیسابقه و غیرقابل قبول است و جامعه بینالمللی باید اقدامهای بیشتری انجام دهد.»
فریده شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حق آموزش، در این نشست هشدار داده است که بدون اقدام فوری بینالمللی، وضعیت دختران و زنان در افغانستان بدتر خواهد شد و عواقب آن برای نسلها ادامه خواهد داشت. او همچنین به کشورهای همسایه افغانستان خاطرنشان ساخت که به تعهدشان برای محافظت از پناهندگان افغانستان و حمایت از حق آموزش آنان، پایبند باشند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، در این نشست شرایط میدانی را در کشور «وخیم» توصیف کرده و از کشورهای عضو این سازمان خواست تا به جمعآوری شواهد اولویت دهند.
او تأکید کرده است که آموزش برای تحقق سایر حقوق ضروری است و هشدار داد که جامعه بینالمللی نه تنها باید با ممنوعیتها؛ بلکه با برچیدن آموزش مدرن توسط طالبان و جایگزینی آن با یک زیرساخت مذهبی موازی نیز مقابله کند.
از طرفی هم فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان و آسیای جنوبی در دیدبان حقوق بشر، در این نشست گفته است که محدودیتهای اخیر طالبان و بر زنان و دختران افغانستان تاثیر مخربی دارد. او از کشورهای عضو شورای حقوق بشر ملل متحد، به ویژه شورای روابط خارجی اروپا، خواست که با نمایندگان طالبان ملاقات نکنند و بدون شرایط حقوق بشری قابل اجرا، تعامل را عادیسازی نکنند.
ثریا دلیل، سفیر پیشین افغانستان در دفتر ملل متحد در ژنیو و عضو هیئت مشاوره شبکه همراه، در این نشست گفت که عمیقتر شدن از دست دادن نیروی کار زن تحصیلکرده، پیامدهای بلندمدتی برای اقتصاد، جامعه و بخش بهداشت افغانستان دارد.
در بیانیه افزوده شده که «شبکه همراه» همچنین در این نشست گزارش جدید خود زیر عنوان «مدارس طالبان: تثبیت ایدئولوژیک، آزار جنسیتی و ثبات آینده افغانستان» را نیز ارائه کرده است.
تیمور شاران، از اعضای هیئت رهبری این شبکه، با ارائه یافتههای این گزارش خاطرنشان کرد که مدارس مذهبی، از جمله دارالعلومها و مدارس جهادی طالبان، اکنون از مدارس دولتی مدرن در سراسر افغانستان پیشی گرفتهاند. این ساختار موازی به نهادینه شدن آزار جنسیتی و تقویت محرومیت بیشتر دختران کمک میکند.
گفتنی است که «شبکه همراه» یک شبکه جامعه مدنی شهروندان افغانستان در تبعید است که پس از تحولات سال ۲۰۲۱ میلادی افغانستان ایجاد شد. هدف آن تقویت تابآوری، هماهنگی و بلندتر کردن صدای سازمانهای جامعه مدنی کشور، بهویژه نهادهایی با محور زنان، در سطح بینالمللی عنوان شده است. این شبکه از سازمانهای مدنی متعلق به شهروندان کشور حمایت میکند و در زمینههایی مانند حقوق بشر، آموزش، حمایت حقوقی، پژوهش و دادخواهی فعالیت دارد.
