افغانستان در شاخص جهانی حقوق کودکان ۲۰۲۶ در میان ۱۹۴ کشور برای دومین سال پیاپی در جایگاه آخر قرار گرفته است.
این شاخص که از سوی بنیاد «کیدزرایتس» مستقر در هالند و با همکاری دانشگاه اراسموس روتردام تهیه میشود، وضعیت کشورها را در پنج حوزه شامل زندگی، سلامت، آموزش، حفاظت و محیط حمایتکننده از حقوق کودکان ارزیابی میکند.
افغانستان در گزارش سال ۲۰۲۶ با کسب امتیاز ۰.۲۱۴ در جایگاه ۱۹۴ قرار گرفته است. پس از افغانستان، کشورهای چاد و گینه به ترتیب در رتبههای ۱۹۳ و ۱۹۲ جای گرفتهاند.
بر اساس این گزارش، لوکزامبورگ، ایسلند و موناکو بهترین عملکرد را در زمینه حقوق کودکان داشتهاند، در حالی که افغانستان تنها کشوری بوده که امتیاز کلی آن کمتر از ۰.۳ ثبت شده است.
شاخص حقوق کودکان بر پایه ۲۲ معیار و با استفاده از دادههای یونیسف، سازمان جهانی صحت، برنامه توسعه سازمان ملل متحد و ارزیابیهای کمیته حقوق کودک سازمان ملل تهیه میشود.
گزارش همچنین نسبت به وخامت وضعیت کودکان در سطح جهان هشدار داده و گفته است که بیش از ۲۰ درصد کودکان جهان اکنون در فاصله ۵۰ کیلومتری مناطق درگیر جنگ زندگی میکنند. افزایش تلفات کودکان، آوارگی، ناامنی غذایی و اختلال در آموزش از دیگر نگرانیهای مطرحشده در این گزارش است.
اگرچه در بخش تحلیلی گزارش بهطور مشخص به افغانستان پرداخته نشده، اما نویسندگان آن تأکید کردهاند که درگیریها و بحرانهای بشردوستانه همچنان حقوق کودکان را در بسیاری از کشورها تضعیف میکند. افغانستان نیز از جمله کشورهایی معرفی شده که احتمالاً با تشدید ناامنی غذایی ناشی از بحرانهای منطقهای و اختلالات اقتصادی روبهرو خواهد شد.
این گزارش در حالی منتشر میشود که طالبان همچنان محدودیتهای گستردهای بر زنان و دختران اعمال میکنند؛ از جمله ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم و محرومیت زنان از بسیاری از عرصههای زندگی عمومی.
نهادهای وابسته به سازمان ملل و سازمانهای حقوق بشری بارها هشدار دادهاند که این محدودیتها پیامدهای درازمدتی بر وضعیت کودکان، بهویژه دختران، خواهد داشت.
بنیاد کیدزرایتس در پایان گزارش خود عملکرد جهانی در زمینه حقوق کودکان را «ناامیدکننده» توصیف کرده و خواستار تلاشهای بیشتر برای حفاظت از کودکان در برابر پیامدهای جنگ، فقر و بحرانهای اجتماعی شده است.
