واقعیت امر این است که ایالات متحده امریکا بر اساس اسکان مهاجرین از نقاط مختلف جهان شکل گرفته و بومیان آن سرزمین در تناسب ترکیب جمعیتی آن، اقلیت شمرده میشوند.
مهاجرت به امریکا اساساً از بعد از کشف قاره امریکا در اواخر قرن پانزدهم آغاز میگردد. از آن زمان تا حال، از نظر تاریخی، روند مهاجرت در این کشور به چند مرحلهی مشخص تصنیف شده میتواند؛ بدین معنا که:
مرحلهی نخست: این مرحله که قرون هفده و هجده میلادی را در بر میگیرد، اکثر مهاجران اروپایی بودهاند که بنابر انگیزههای اقتصادی و مذهبی و بعداً در نتیجهی توسعهی استعمار انگلیس در برخی از حصص آن کشور، در آن متوطن شدند.
مرحلهی دوم: این دوره را میتوان «دورهی مهاجرت اجباری» نامید که بین سالهای ۱۶۱۹ تا ۱۸۰۸ میلادی را در بر میگیرد. طی این سالها، به تعداد حدود ۴۰۰ هزار برده از افریقا به امریکا منتقل شدهاند.
مرحلهی سوم: این دوره که آن را «مهاجرت صنعتی» میتوان نامید و طی سالهای ۱۸۳۰ تا ۱۸۸۰ یعنی حدود نیمقرن را در بر میگیرد، اکثریت مهاجران به دلیل صنعتیشدن امریکا، بهمنظور استخدام و نیاز به نیروی کار، از جمله کادر فنی و متخصص، مهاجرت کردهاند. اکثر آنان از کشورهای اروپایی مانند آلمان، ایرلند و اسکاتلند راه مهاجرت به امریکا را انتخاب نمودند.
مرحلهی چهارم: این دوره که آن را «عصر طلایی مهاجرت» میدانند، سالهای ۱۸۸۰ تا ۱۹۲۴ را در بر میگیرد و این زمانی بود که راه سواحل نیویورک باز شد و از این راه حدود ۱۲ میلیون مهاجر وارد آن کشور گردید. این مهاجران از کشورهای ایتالیا، پولند، سایر کشورهای اروپای شرقی، روسیه، یهودیان اروپایی، چین و جاپان را در بر میگرفتند.
مرحلهی پنجم: که بین سالهای ۱۹۲۴ و ۱۹۶۵ را در بر میگیرد، بهنام «دورهی محدودیت مهاجران» یاد میگردد. در این دوره، بر مهاجرت از کشورهای آسیایی محدودیت و حتی ممنوعیت وضع شد و ترجیحاً برای مهاجران اروپایی، امتیاز ورود به امریکا پذیرفته گردید.
دورهی ششم: این دوره با وضع مقررات جدید مهاجرتی و تابعیت، سبب گردید تا درهای مهاجرت برای آسیاییها، افریقاییها، اروپاییها و امریکای لاتین باز شود؛ که شامل پناهندگان سیاسی نیز میشد.
این دوره که بعد از سال ۱۹۷۰ آغاز و تا امروز را در بر میگیرد، وارد مرحلهی مدرن خود شد. مهاجران از مکزیک و امریکای لاتین، کشورهای شرق میانه، افریقا، چین، فیلیپین، هند و ویتنام وارد امریکا شدند.
ناگفته نماند که یک عده افغانها نیز در این دوره، امریکا را به دلایل سیاسی برای مهاجرت انتخاب نمودند. این دوره برای افغانها با کودتای ۱۹۷۸ حزب دموکراتیک خلق افغانستان آغاز گردید و در دورههای مختلف مانند دوران حاکمیت حزب دموکراتیک خلق، جنگهای تنظیمی، دورهی اول حکومت طالبان، دورهی جمهوری اسلامی افغانستان (تا حدودی محدود) و آخرین مرحله، بعد از سقوط دولت جمهوری اسلامی افغانستان در اگست ۲۰۲۱، که این روند شکل جدیدی به خود گرفت، ادامه یافت و حدود ۹۰ هزار تن وارد ایالات متحده امریکا شدهاند. (گفته میشود که در حال حاضر حدود بیشتر از دوصد هزار مهاجر افغان، بهشمول آنانی که تابعیت کسب کردهاند، در امریکا اقامت دارند).
در طول این دورههای تاریخی مختلف، برای تنظیم امور مهاجرت در ایالات متحده امریکا، اسناد تقنینی ذیل در آن کشور وضع و نافذ گردیده است:
۱– قانون اعطای تابعیت (Naturalization Act): این قانون که در سال ۱۷۹۰ میلادی وضع گردید، در واقع نخستین قانون تابعیت و مقررات مرتبط به مهاجرت را در بر داشت. بر مبنای آن قانون، امتیاز گرفتن تابعیت برای سفیدپوستان پیشبینی گردیده بود و همچنان کسانی که تابعیت امریکا را کسب میکردند، فرزندان زیر ۲۱ سال آنها نیز میتوانستند دارای تابعیت امریکایی شوند.
آن قانون با انفاذ قانون جدیدی در سال ۱۷۹۵ ملغا شد.
در قانون جدید، در زمرهی تغییرات، شخصی که مطابق قانون سابق میتوانست پس از مدت دو سال تابعیت را کسب کند، به پنج سال تعدیل شد و همچنان برای کسب تابعیت، داشتن اخلاق نیکو و وفاداری به قانون اساسی امریکا نیز مسجل گردید.
۲– قانون محدودکنندهی مهاجرت (The Page Immigration Act): این قانون، اولین قانون محدودکنندهی مهاجرت امریکا بود که در کنار سایر محدودیتها، بر مهاجران زن اعمال میگردید.
۳– قانون مهاجرت (Immigration Act): این قانون در سال ۱۸۸۲ نافذ گردید و در واقع نخستین قانون مستقل در امور مهاجرت بود که در سراسر ایالات آن کشور نافذ بود و دولت فدرال، مسئول مدیریت مهاجرین شناخته شد. این قانون دارای پنج بخش بود.
ناگفته نماند که در همین سال، در امریکا قانون منع مهاجرت چینیها نیز وضع گردید.
۴– اسناد تقنینی نافذ: در حال حاضر، این قوانین در امور مهاجرت و تابعیت در ایالات متحده امریکا نافذ اند:
الف – قانون مهاجرت و تابعیت: این قانون دارای ۳۰ فصل و بخشهای متعدد است که در سال ۱۹۵۲ نافذ گردیده و امور مهاجرت و تابعیت در آن کشور را تنظیم میکند.
ب – قانون اصلاحات تخنیکی (Immigration and Nationality Technical Correction Act): این قانون در سال ۱۹۹۴ نافذ و شامل ۳۰ بخش است.
پ – اصلاحیهها: این اصلاحیهها در ساحهی مهاجرت و تابعیت از سال ۱۹۹۰ تا حال به ملاحظه میرسند:
قانون مهاجرت ۱۹۹۰ که دارای بخشهای ویزا، لاتری یا (DV) و سقف مهاجرتی است؛
قانون اصلاح مهاجرت غیرقانونی و مکلفیتهای مهاجرین؛ این قانون در سال ۱۹۹۶ نافذ و یکی از اسناد تقنینی بسیار وسیع در این سکتور میباشد که دارای ۶۰۰ بخش است؛
قانون امنیت سرزمین؛ این قانون بعد از حادثهی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، در سال ۲۰۰۲ نافذ گردید و شامل ۱۰۰ بخش است.
۵– اسناد بینالمللی: ایالات متحده امریکا در امور مهاجرت به اسناد بینالمللی ذیل متعهد است:
در کنار آنکه ایالات متحده امریکا، اسناد اصلی بینالمللی حقوق بشر، از جمله اعلامیهی جهانی حقوق بشر و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی را که در آنها حق مهاجرت به رسمیت شناخته شده است، الحاق دارد، در حالی پروتکل ۱۹۶۷ وضعیت پناهندگان را میپذیرد؛ کنوانسیون وضعیت مهاجران سال ۱۹۵۱ را نپذیرفته است.
نصرالله ستانکزی آگاه مسایل سیاسی و بینالمللی و استاد پیشین دانشکده حقوق و علوم سیاسی در دانشگاه کابل است.
مسئولیت محتوای مقالههایی که در بخش دیدگاه وبسایت آمو منتشر میشوند به دوش نویسندگان آن است.
