امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان، در رأس هیئتی وارد هند شد. این سفر که در شرایطی انجام میشود که مناسبات میان هند و پاکستان — دو کشور عمدهٔ جنوب آسیا — در اوج بحران و تنش قرار دارد، به گونهای که حتی در مسابقات کریکت میان این دو تیم نیز آثار آن آشکار است.
اگرچه روابط هند و پاکستان از زمان تأسیس این دو کشور در سال ۱۹۴۷ هرگز دوستانه نبوده و بر پایهٔ اصل حسن همجواری شکل نگرفته، اما پس از آخرین برخورد نظامی در ماه می ۲۰۲۵، این دو کشور دارای سلاح هستهای تا آستانهٔ تقابل مسلحانه و قهرآمیز پیش رفتهاند.
این خصومت دیرینه از آغاز تأسیس این دو دولت بر مناسبات آنها با دیگر کشورهای منطقه، از جمله افغانستان، تأثیر عمیق گذاشته است. پس از پایان جنگ جهانی دوم و خروج استعمار انگلیس از شبهقارهٔ هند، تصمیم به تأسیس دو کشور هند و پاکستان عملی شد. دولت وقت افغانستان حتی پیش از آن که بریتانیا تصمیم نهایی خود را در این زمینه اجرا کند، از طریق کانالهای دیپلماتیک با مقامات انگلیسی برای سرنوشت پشتونهای آن سوی خط دیورند گفتگو کرد، اما پاسخ مطلوبی دریافت نکرد.
با تشکیل پاکستان، دولت شاهی افغانستان رسماً مسئلهٔ خط دیورند را مطرح کرد و حتی هنگام پذیرش پاکستان به عضویت سازمان ملل در ۳۰ سپتمبر ۱۹۴۷، به عنوان تنها کشور مخالفت خود را اعلام کرد. این رویداد نقطهٔ آغاز مخالفت رسمی و علنی افغانستان با پاکستان محسوب میشود، در حالی که افغانستان در همان سال، دومین کشور پس از یونان بود که استقلال هند را به رسمیت شناخت.
از آن زمان تاکنون روابط افغانستان و هند، به جز در سالهای ابتدایی حکومت مجاهدین (۱۹۹۲–۱۹۹۳) و دورهٔ اول طالبان (۱۹۹۶–۲۰۰۱)، عموماً دوستانه بوده است. این روابط عمدتاً بر این اصل استوار بوده که هر دو کشور در مسائل مرزی با پاکستان اختلافات استراتژیک دارند و دهلی و کابل این مناسبات را به عنوان ابزاری برای فشار بر اسلامآباد به کار گرفتهاند.
اکنون، در شرایطی که طالبان حاکمان افغانستان هستند، برخلاف انتظار و اهداف پاکستان، روابط خود را در سطح بلند با دهلی رسماً از سر میگیرند؛ امری که پیام روشنی برای اسلامآباد نیست. این تغییر نگرش طالبان در چهار سال گذشته، حاکی از فعالیت مداوم مقامات دیپلماتیک و امنیتی هند در کابل بوده است.
طالبان از یک سو با نزدیکی به هند میخواهند خود را از انحصار نفوذ اقتصادی و سیاسی پاکستان رها سازند و از سوی دیگر، این روابط سطح بالا گامی برای مشروعیتبخشی به رژیم خود در سطح بینالمللی است. افزون بر این، نزدیکی کابل به دهلی برای پاکستان به منزلهٔ ضربهای است که میتواند از طریق افغانستان فشارهای استراتژیک را افزایش دهد.
تجربه نشان داده مدیریت روابط میان پاکستان و هند همواره یکی از حساسترین موضوعات برای مقامات کابل بوده و نزدیکی کابل به دهلی، اسلامآباد را واداشته است تا مداخلات خود در افغانستان را افزایش دهد. اکنون باید دید طالبان با توجه به روابط نزدیک گذشته با پاکستان، چگونه وضعیت جدید را مدیریت خواهند کرد، در حالی که فضای بیاعتمادی میان دو طرف به طور فزایندهای در حال افزایش است.
مسئولیت محتوای مقالههایی که در بخش دیدگاه وبسایت آمو منتشر میشوند به دوش نویسندگان آن است.
