تا دوازده روز دیگر، حاکمیت طالبان وارد چهارمین سال خود میشود؛ چهار سالی که در آن، زنان تحصیلکرده همچون دیگر اقشار جامعه، طعم تلخ محرومیت از کار، تحصیل و حقوق ابتداییشان را چشیدهاند.
در این گزارش، سرگذشت زنانی روایت شده که پس از صدور فرمان منع حضور زنان در نهادهای دولتی از سوی رهبر طالبان، کار خود را از دست داده است.
نوران نعیمی، که تا مقطع ماستری در رشته اقتصاد تحصیل کرده، در یکی از بخشهای وزارت معارف سرگرم کار بود. او اکنون در خانهاش در هرات تنها نقش یک مادر و خانهدار را دارد.
نوران از فشار روحی، ناامیدی و شکستن آرزوهایش میگوید؛ آرزوهایی که به باور او زیر سایه فرمانهای سختگیرانه رهبر طالبان، فرو ریختند.
او میگوید: «قبل از رویکار آمدن طالبان، در یکی از ادارات دولتی در یک پُست خوب مشغول کار بودم. هم از لحاظ اقتصادی مستقل بودم و هم از نظر اجتماعی جایگاه داشتم. اما پس از آنکه طالبان به قدرت رسیدند و فرمان خانهنشینی زنان را صادر کردند، من به زنی تبدیل شدم که تنها مسئولیتش خانهداری است؛ زنی که نه استقلال اقتصادی دارد و نه جایگاهی در جامعه.»
در حالیکه هزاران زن تحصیلکرده با فرمان رهبر طالبان از کار برکنار شدند، شماری از آنان حالا تلاش دارند با راهاندازی کسبوکارهای کوچک، برای خود راهی تازه باز کنند.
اگرچه از نبود رونق اقتصادی شکایت دارند، اما همین گام کوچک را دریچهای از امید میدانند.
فرشته بارزاده، کارمند اخراجشده دولتی از کار، میگوید: «حدود چهار سال میشود که کار و مکتبها به روی زنان بسته است. من از دولت میخواهم که زمینه کار و تحصیل را برای زنان و دختران فراهم کند.»
فاطمه همتی، کارمند اخراجشده از کار دولتی، میگوید: «چهار سال است که دانشگاهها و مکتبها به روی زنان بسته شدهاند. امیدوارم دروازههای تحصیل دوباره باز شوند.»
کمتر از دو هفته دیگر، حاکمیت طالبان بر افغانستان چهار ساله میشود؛ چهار سالی که در آن، زنان و دختران طعم تلخ محرومیت از کار، تحصیل، تفریح، آزادی بیان و حقوق انسانیشان را چشیدهاند.
اما گزارشهای نهادهای جهانی به شمول ملل متحد نشان میدهند که این تنها محرومیت نبود؛ بل در این مدت، خشونت، بازداشتهای خودسرانه، بدرفتاری و سرکوب ساختاری زنان نیز افزایش یافته است.
