در ۲۹ جنوری ۲۰۲۶، واسیلی اوسماکوف، معاون وزیر دفاع روسیه، و معاون وزیر دفاع طالبان، در مسکو دیدار کردند تا همکاریهای نظامی میان دو کشور را رسمی کنند.
این دیدار پس از به رسمیت شناختن رسمی طالبان توسط کرملین انجام شد و هدف آن تقویت همکاریهای امنیتی نظاممند گفته شده است. نشست، همچنین نگرانیها درباره افزایش ناامنی در مرزهای افغانستان با تاجیکستان و پاکستان و تاثیر آن بر مسیرهای ترانزیتی اوراسیا را مورد بررسی قرار داد.
افزایش همکاریهای نظامی و امنیتی میان روسیه و افغانستان نشاندهنده هدف استراتژیک مسکو برای تقویت نفوذ سیاسی، اقتصادی و نظامی خود در افغانستان و همزمان کنترول تاثیر بازیگران دیگر مانند چین و امریکا است.
نکات کلیدی:
مسکو و طالبان در حال ایجاد یک شراکت نظامی ساختاری برای مدیریت امنیت منطقهای و تهدیدهای مرزی هستند.
روسیه تلاش دارد به عنوان ضامن امنیت آسیای مرکزی عمل کند و نفوذ خود را در ساختار نظامی افغانستان مستقر سازد.
کنترول امنیت افغانستان به روسیه امکان میدهد بر پروژههای اقتصادی چین و مسیرهای ترانزیتی منطقهای اثر بگذارد.
پیشزمینه:
در ۲۸ جنوری، وزارت دفاع روسیه با هیئتی از طالبان در مورد همکاریهای نظامی مشورت کرد. اوسماکوف با محمد فرید، معاون دفاع طالبان در امور استراتژی و سیاست، دیدار کرد. این نشست نشاندهنده گذر از رعایت تشریفات رسمی به همکاری عملی بین وزارتخانهها بود.
جلسه رسمی کوتاه و متمرکز بود و بیشتر روی وضعیت فعلی و چشمانداز آینده همکاریهای نظامی در حوزههای استراتژیک تمرکز داشت. دو طرف توافق کردند اقدامات بیشتری برای رسمی کردن همکاریهای جاری بین وزارتهای دفاع خود اجرا کنند.
این دیدار بخشی از استراتژی کرملین در افغانستان است، که پس از به رسمیت شناختن طالبان در جولای ۲۰۲۵ و مشارکت آنها در مجالس و فرومهای اقتصادی مختلف شکل گرفته است.
اهمیت موضوع:
روسها میخواهند نفوذ مستقیم امنیتی در افغانستان داشته باشند و خود را به عنوان ضامن ثبات در آسیای مرکزی معرفی کنند. حضور در ساختار امنیتی طالبان به مسکو مزیت کنترول مرزها و کاهش نفوذ گروههای مسلح را میدهد.
ثبات مرزها همچنین بر امنیت مسیرهای ترانزیتی منطقهای اثر میگذارد. کنترل وضعیت امنیتی افغانستان به روسیه اجازه میدهد به طور غیرمستقیم بر منافع اقتصادی چین تاثیر بگذارد. چین یکی از بزرگترین سرمایهگذاران پروژههای ترانزیتی در آسیای مرکزی است و حملهها به اتباع چینی در افغانستان، نیاز به یک ضامن امنیتی قابل اعتماد ایجاد میکند.
طالبان از طریق این همکاری میتوانند جایگاه منطقهای خود را تقویت کرده و مرزهای ملی را مستحکم کنند. یک تعامل ساختاری با مسکو، به طالبان یک شریک قدرتمند در سیاست و استراتژی میدهد.
نگرانی امریکا:
واشنگتن این تحولات را با دقت زیر نظر دارد، زیرا هرگونه گسترش نفوذ روسیه در کابل میتواند طرحهای منطقهای تحت حمایت امریکا را به چالش بکشد.
در سال گذشته، دولت ترمپ قصد داشت پایگاه هوایی بگرام را دوباره تحت کنترول خود درآورد و حضور نظامی خود را احیا کند. حتی اگر این برنامه صرفاً در شبکههای اجتماعی مطرح شده باشد، گزارشهای احتمالی درباره فعالیت ماموران سیآیای در افغانستان، نگرانی روسیه و چین را افزایش داده است.
چشمانداز آینده:
گسترش همکاری نظامی ساختاری، نشاندهنده حضور بلندمدت روسیه در بخش امنیتی افغانستان است. روسیه احتمالا نقش میانجی و محافظ مرزهای آسیای مرکزی را بیشتر خواهد کرد.
این موقعیت استراتژیک به روسیه کمک میکند خطر گروههای مسلح و گسترش خشونت را کاهش دهد. همچنین در آینده، روسیه میتواند شرایط حمل و نقل و لجستیک اوراسیا را با استفاده از این نقش امنیتی تعیین کند.
موفقیت پروژههای حمل و نقل چین در منطقه، وابسته به چارچوب امنیتی ایجاد شده از همکاری روسیه و طالبان است. انتظار میرود امریکا نیز تلاش کند با اعمال فشار بر روابط خارجی طالبان، نفوذ روسیه را محدود کند.
سهیلا ثابتی در رشته تاریخ از روسیه کارشناسی ارشد دارد. او مقالاتی در زمینه روابط روسیه و افغانستان نوشته است.
مسئولیت محتوای مقالههایی که در بخش دیدگاه وبسایت آمو منتشر میشوند به دوش نویسندگان آن است.
