نهاد «سکیوریتی کانسل ریپورت» گزارش داده است که در پیشنویس قطعنامه شورای امنیت برای تمدید مأموریت یوناما، عبارت «مقامهای حاکم» در اشاره به طالبان حذف و با عبارت «مقامهای مربوط» جایگزین شده است.
به گفته این نهاد، این اختلاف در جریان مذاکرات برای تمدید یکساله مأموریت یوناما مطرح شده است.
در گزارش آمده است که امریکا، بریتانیا و فرانسه با استفاده از عبارت «مقامهای حاکم» مخالفت کردهاند و استدلال کردهاند که این اصطلاح میتواند به طالبان نوعی مشروعیت یا بهرسمیتشناسی ضمنی بدهد. طالبان در اگست ۲۰۲۱ به قدرت بازگشتند، اما تاکنون به جز روسیه از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشدهاند.
به گفته این نهاد، در مقابل، چین و روسیه خواستار حفظ این عبارت بودهاند و استدلال کردهاند که این اصطلاح واقعیت سیاسی موجود در افغانستان را بازتاب میدهد؛ زیرا طالبان کنترل نهادهای دولتی و قلمرو افغانستان را در دست دارند.
این اختلاف یکی از چندین موضوع مورد مناقشه در مذاکرات بر سر قطعنامهای بوده است که انتظار میرود مأموریت یوناما را تا ۱۷ جون ۲۰۲۷ تمدید کند.
شورای امنیت در ماه مارچ امسال، برخلاف رویه معمول، مأموریت یوناما را تنها برای سه ماه تمدید کرد. در آن زمان، امریکا خواستار ارزیابی گستردهتری از اولویتها، کارایی و توانایی این مأموریت برای اجرای وظایفش در شرایط کنونی افغانستان شده بود.
در نتیجه، پیشنویس تازه از انتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، میخواهد یک بازنگری راهبردی از مأموریت یوناما انجام دهد و گزارشی مکتوب برای افزایش اثربخشی این نهاد ارائه کند.
بر اساس این گزارش، برخی اعضای شورای امنیت از این پیشنهاد پشتیبانی کردهاند، اما برخی دیگر نگراناند که چنین بازنگریای موجب ابهام درباره آینده مأموریت یوناما شود. روسیه نیز ضرورت این بازنگری را زیر سؤال برده و با عباراتی که میتواند به بازنگری در دوام و آینده درازمدت یوناما منجر شود، مخالفت کرده است.
گزارش همچنین از اختلاف دیدگاهها درباره نحوه تعامل جامعه جهانی با افغانستان پرده برداشته است.
برخی اعضای غربی شورای امنیت خواهان حفظ اشاره به روند دوحه در متن قطعنامه بودهاند؛ روندی که به چارچوب اصلی تعامل بینالمللی با افغانستان تبدیل شده است. در مقابل، روسیه از رویکردی «عملگرایانهتر» پشتیبانی کرده و خواستار توجه بیشتر به ابتکارهای منطقهای و سازوکارهای دیپلماتیک منطقه بوده است.
به گفته «سکیوریتی کانسل ریپورت»، اختلافها بر سر اشاره به روند دوحه، ابتکارهای منطقهای و دیگر تلاشهای دیپلماتیک باعث شده است بخشی از عبارات مورد مناقشه از متن نهایی حذف شود.
موضوع حقوق بشر نیز یکی از محورهای اصلی مذاکرات بوده است. شماری از اعضای شورای امنیت خواستار حفظ یا تقویت مفاد مربوط به حقوق بشر، زنان، صلح و امنیت و حمایت از زنان و دختران شدهاند.
بر اساس این گزارش، پیشنویس قطعنامه همچنان به خشونتهای جنسی و مبتنی بر جنسیت اشاره میکند و از یوناما میخواهد وضعیت حقوق بشر در افغانستان، از جمله حقوق زنان و کودکان، را مستندسازی کند.
این مفاد در حالی حفظ شدهاند که محدودیتهای طالبان بر آموزش، کار و مشارکت اجتماعی زنان و دختران همچنان با انتقادهای گسترده بینالمللی روبهرو است.
یوناما که در سال ۲۰۰۲ تأسیس شد، مهمترین مأموریت سیاسی سازمان ملل متحد در افغانستان به شمار میرود. این نهاد پس از بازگشت طالبان به قدرت، در هماهنگی کمکهای بشردوستانه، نظارت بر حقوق بشر و تسهیل گفتوگو میان افغانستان و جامعه جهانی نقش محوری ایفا کرده است.
در صورت تصویب، این قطعنامه نه تنها مأموریت یوناما را تا جون ۲۰۲۷ تمدید خواهد کرد، بلکه نخستین بازنگری گسترده در نقش و اولویتهای این مأموریت در چند سال گذشته را نیز آغاز خواهد کرد؛ بازنگریای که میتواند بر نحوه تعامل آینده سازمان ملل با افغانستان تأثیرگذار باشد.
به گفته این نهاد، امریکا، بریتانیا و فرانسه استدلال کردهاند که بهکارگیری از عبارت «مقامهای حاکم» ممکن است به معنای مشروعیتبخشی یا نوعی بهرسمیت شناختن طالبان تلقی شود.
در مقابل، چین و روسیه بر این باور بودهاند که این اصطلاح واقعیت موجود در افغانستان را بهدرستی بازتاب میدهد.
