یافتههای آمو نشان میدهند که ویزه ایران در بازارهای سیاه در هرات ۷۰۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰۰ افغانی به فروش میرسد. بر بنیاد این یافتهها، توقف صدور گونههای از ویزه ایران برای شهروندان کشور سبب رونق یافتن بازارهای سیاه شده است.
متقاضیان ویزه ایران در غرب کشور به ویژه کارگران میگویند که توان پرداخت این پول گزاف را ندارند.
محمد نادر، باشنده ولسوالی بالامرغاب بادغیس، میگوید که تاکنون چندین بار بهگونه قاچاقی به ایران رفته است. به گفته او، اکنون مهاجرت غیرقانونی به ایران بسیار پرخطر شده است و تصمیم دارد که این بار از راه قانونی به ایران برود؛ اما بهای ویزه در بازار سیاه آنقدر بلند است که توان پرداخت پول آن را ندارد.
او میگوید: «من اگر یک لک افغانی میداشتم، در همین کشور یک کاری انجام میدادم، دکان میگرفتم یا سهچرخه میخریدم. خدا شاهد است که نمیدانم چه کنم.»
در همین حال، منابع معتبر به آمو تایید میکنند که در حال حاضر صدور ویزه تفریحی، کارگری و درمانی ایران بهگونه عمومی متوقف است و تنها برای برخی از بازرگانان و بیمارانی که از سوی شفاخانههای مورد تایید ایران معرفی میشوند، ویزه صادر میشود.
این منابع میافزایند که همزمان با محدود شدن روند قانونی صدور ویزه، بازار خرید و فروش ویزه در هرات رونق گرفته است و کمیشنکاران و برخی از حلقههای سودجو و مافیایی، ویزه را با قیمتهای بسیار بلند به متقاضیان میفروشند.
از سوی دیگر، شماری از شهروندان کشور که در ماههای اخیر از ایران اخراج شدهاند، میگویند که به علت بیکاری و مشکلات زیادی اقتصادی در افغانستان، چارهای به غیر از مهاجرت دوباره ندارند؛ اما پرداخت هزینههای سنگین ویزه از توانشان بالا است.
محمد ناصر، باشنده بادغیس، میگوید: «شش ماه میشود که بیکار استم و هیچ چیزی برای خوردن ندارم. مجبور استم که به ایران بروم، اما پولی هم ندارم که ویزه بخرم.»
صاحب خان، باشنده دیگر بادغیس، میگوید: «ویزه ایران با قیمت بسیار بلند فروخته میشود. ما نان خوردن خود را نداریم، چطور میتوانیم ویزه را با این قیمت بخریم؟»
ایران همچنان یکی از اصلیترین مقصدهای کاری برای هزاران شهروند افغانستان به شمار میرود، اما جنگ میان ایران و امریکا و اسرائیل، روند صدور برخی خدمات قنسولی به ویژه صدور چندین نوع ویزاه را مختل ساخته است.
با این همه، در شرایط که بیکاری و مشکلات اقتصادی در کشور ادامه دارند و گستردهتر میشوند، بسیاری از متقاضیان ویزه ایران میگویند که برای رسیدن به فرصتهای کاری، ناگزیر اند که برای به دست آوردن ویزه، هزینههای سنگینی را متحمل شوند.
