افغانستان یکی از جوانترین کشورهای جهان است و جمعیت آن روز به روز افزایش مییابد. در این میان، پرسش اساسی، این است که این رشد جمعیت برای افغانستان یا فرصت است یا چالش؟
برخی از باشندگان کابل، در این گزارش میگویند که به علت مشکلات اقتصادی، داشتن فرزند کمتر، بهتر است. اما آیا این تغییر دیدگاه، به کاهش جمعیت افغانستان خواهد انجامید؟ در این گزارش به همین موضوع پرداخته شده است.
برآوردهای سازمان ملل متحد نشان میدهد که جمعیت افغانستان اکنون به بیش از ۴۳ میلیون تن رسیده و بخش بزرگی از آن را جوانان و کودکان تشکیل میدهند. اما افزایش جمعیت، در کنار فرصتها، نگرانیهایی را نیز برای بسیاری از خانوادهها ایجاد کرده است.
عبدالحمید، باشنده کابل، میگوید: «به همان اندازهای که تکنالوژی پیشرفت میکند، به همان اندازه توقعات اطفال و همچنان کلانها، زیاد است.»
به اساس آمارهای بانک جهانی، نرخ زاد و ولد در افغانستان در سال ۲۰۲۵ میلادی به ۴ اعشاریه ۶۶ رسیده است. یعنی هر زن به طور میانگین تنها ۴ و نیم فرزند به دنیا میآورد و یکی از دلایل جوان بودن جمعیت افغانستان به شمار میرود؛ اما این آمار هنوز هم از میانگین جهانی، بالاتر است.
سلیم، باشنده کابل، میگوید: «به سرنوشت آیندهشان فکر بکنند و بتوانند آنها را سالم برای جامعه تربیه بکنند. به این خاطر، داشتن سه فرزند از نظر شخصی من بهتر است.»
حامد، باشنده کابل، میگوید: «مشکلات خودش را دارد و یک مقوله بسیار خوب هم است که اولاد کمتر، زندگی بهتر.»
شماری دیگر نیز باور دارند که در گذشته هزینههای زندگی کمتر بود و بزرگ کردن کودکان آسانتر از امروز به نظر میرسید، اما اکنون فراهم کردن آموزش، خدمات صحی و نیازهای اولیه برای خانوادههای پرجمعیت دشوارتر شده است.
رسولداد، باشنده کابل، میگوید: «من هشت اولاد را کلان کردهام، ۴ دختر و ۴ پسر؛ اما نفهمیدم که در ماشین کلان شدند یا من آنها را کلان کردم.»
تابش، باشنده کابل، میگوید: «میخواهم که ازدواج کنم؛ اما در شرایط فعلی نمیتوانم ازدواج کنم. به خاطر این که مشکلات اقتصادی بسیار زیاد داریم.»
در روز جهانی جمعیت، کارشناسان میگویند که جمعیت زیاد، به خودی خود نه فرصت است و نه تهدید؛ بلکه نحوه مدیریت آن تعیینکننده است.
بر اساس آمارهای جهانی، هند با بیش از یک میلیارد و چهارصد میلیون تن، پرجمعیتترین کشور جهان است. پس از آن چین در جایگاه دوم قرار دارد و ایالات متحده امریکا، اندونیزیا و پاکستان نیز در میان پنج کشور پرجمعیت جهان هستند.
