برنامه جهانی غذا میگوید بهای مواد غذایی در افغانستان همچنان در سطح بالایی باقی مانده و همزمان محدود بودن فرصتهای کاری، فشار بر بودجه خانوارها را افزایش داده است؛ بهگونهای که با وجود بهبود نسبی دسترسی به کار تا ۱.۹ روز در هفته، این میزان هنوز بهمراتب پایینتر از سال گذشته و میانگین سهساله است.
در گزارش هفتهوار این نهاد آمده که بهای گندم — که یکی از شاخصهای مهم امنیت غذایی در کشور است — نسبت به سال گذشته حدود ۲۱ درصد افزایش یافته است. این گزارش میافزاید که با وجود ثبات نسبی تغییرات هفتگی، فشار اقتصادی بر خانوادهها همچنان ادامه دارد. همچنین بازارها فعال توصیف شدهاند، اما هزینه کالاهای اساسی بالا مانده و فرصتهای کاری همگام با آن افزایش نیافته است.
در این ارزیابی هفتگی آمده که بهای گندم حدود ۰.۴ درصد افزایش یافته و آرد گندم نیز بین ۰.۵ تا ۱.۵ درصد بالا رفته است.
این گزارش نشان میدهد که در هفته سوم اپریل، قیمت مواد غذایی تغییرات محدود و متفاوتی داشته است. بهای روغن خوراکی ۲.۲ درصد کاهش یافته، حبوبات ۰.۷ درصد ارزانتر شده و قیمت برنج با کیفیت بالا ۱.۴ درصد کاهش یافته است، در حالی که برنج با کیفیت پایین تقریباً بدون تغییر مانده است. قیمت شکر نیز ثابت گزارش شده است.
با این حال، تقریباً همه مواد غذایی اصلی نسبت به سال گذشته بهطور قابل توجهی گرانتر هستند. بر اساس این گزارش، قیمت آرد گندم بین ۱۱ تا ۱۶ درصد، برنج بین ۲۳ تا ۴۵ درصد، روغن خوراکی ۷ درصد و شکر ۱۹ درصد افزایش یافته است.
در این گزارش، بخش عمده این فشار به اختلال در مسیرهای تجاری نسبت داده شده است. پس از بسته شدن گذرگاههای مهم مرزی با پاکستان، افغانستان بیشتر به مسیرهای جایگزین از طریق ایران و آسیای مرکزی متکی شده است. این مسیرها با هزینههای بالاتر حملونقل، زمان طولانیتر انتقال و مشکلات لجستیکی همراه است.
در عین حال، اتصالهای ریلی برای کاهش این چالشها گسترش یافته است. به گفته این نهاد، انتقال کالا از مسیرهای آقینه، حیرتان و دهلیز خواف–هرات افزایش یافته و به حفظ جریان عرضه کمک کرده است. با این وجود، وضعیت بازار «فعال اما تحت فشار» توصیف شده و افزایش قیمتها نتیجه اختلالات طولانیمدت عنوان شده است.
در بخش سبزیجات، کاهش کوتاهمدت قیمتها مشاهده شده است. بهای بادنجان رومی ۸ درصد و کچالو نزدیک به ۱۰ درصد کاهش یافته که ناشی از بهبود عرضه فصلی است. با این حال، این اقلام همچنان نسبت به سال گذشته بهترتیب ۵۲ و ۷۸ درصد گرانتر هستند. قیمت پیاز نیز اندکی کاهش یافته و نسبت به سال گذشته ۴۸ درصد پایینتر گزارش شده است.
هزینههای غیرغذایی نیز همچنان فشار اقتصادی را افزایش داده است. بهای دیزل در طول هفته ۰.۷ درصد کاهش یافته، اما نسبت به سال گذشته ۱۳ درصد بالاتر است. قیمت کودهای کیمیاوی نیز تغییرات متفاوتی داشته؛ بهگونهای که قیمت یوریا ۱.۶ درصد افزایش یافته و قیمت دیآمونیوم فسفات ثابت مانده، اما هر دو نسبت به سال گذشته بهترتیب ۳۷ و ۱۸ درصد افزایش داشتهاند.
این گزارش همچنین به ادامه فشار بر بازار کار اشاره کرده است. هرچند میزان دسترسی به کار بهطور اندک به ۱.۹ روز در هفته رسیده که نسبت به هفته قبل ۶.۸ درصد افزایش نشان میدهد، اما این رقم هنوز ۲۰ درصد کمتر از سال گذشته و ۱۵ درصد پایینتر از میانگین سهساله است.
با وجود ثابت ماندن دستمزد روزانه کارگران ساده، برنامه جهانی غذا گفته است که توان خرید مردم همچنان پایین باقی مانده، زیرا افزایش قیمتها تأثیر درآمدها را خنثی کرده است.
