مقامهای میراث فرهنگی ایران میگویند پرونده ثبت جهانی آسیابهای بادی یا «آسباد» در یونسکو در مراحل نهایی قرار دارد و قرار است این اثر بهصورت مشترک با افغانستان ثبت شود.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی ایران، گفته است که پرونده «آسبادهای ایران» پس از چندین سال کار کارشناسی، اکنون به مرحله جمعبندی نزدیک شده است.
به گفته او، روند تهیه این پرونده از حدود شش تا هفت سال پیش آغاز شده و شامل مستندسازی، بررسیهای فنی و تعیین حدود آثار بوده است. او افزود که این پرونده که پیشتر در فهرست موقت قرار داشت، اکنون برای نهاییشدن و ارسال به یونسکو در دست تکمیل است.
ایزدی تأکید کرده است که این پرونده بهگونه مشترک با افغانستان دنبال میشود. او گفت: «از ابتدا نگاه ما به این پرونده، نگاه مشترک میان دو کشور بود تا بتوانیم هر دو را درگیر کنیم و دامنه اثرگذاری آن گسترش یابد.»
به گفته مقامهای ایرانی، آسبادها که نوعی آسیاب بادی سنتی هستند، بیشتر در مناطق شرقی ایران از جمله خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان موقعیت دارند و نمونههایی از آن در غرب افغانستان به ویژه هرات نیز دیده میشود.
در این گزارش آمده است که ثبت مشترک این اثر میتواند افزون بر اهمیت فرهنگی، بر همکاریهای منطقهای نیز تأثیر بگذارد. ایزدی در این زمینه به تجربه ثبت مشترک نوروز اشاره کرده و گفته است که چنین همکاریهایی میتواند به تقویت روابط میان کشورها کمک کند.
او همچنین گفته است که این پرونده به یونسکو ارسال شده و این نهاد پرسشهایی درباره مستندات و دادهها مطرح کرده است. به گفته او، پاسخها ارائه شده و اکنون کار روی پاسخهای تکمیلی ادامه دارد.
مقامهای میراث فرهنگی ایران ابراز امیدواری کردهاند که با تکمیل این مراحل، ارزیابان یونسکو در سال آینده برای بررسی نهایی این پرونده آغاز به کار کنند.
در همین حال، گزارشها نشان میدهد که روند ثبت جهانی آسبادها به دلیل گستردگی جغرافیایی، چندموقعیتی بودن و نیاز به هماهنگی میان بخشهای مختلف، با چالشهایی مانند تأمین بودجه و مرمت این سازهها روبهرو بوده است.
