امنیت

گروه بحران: تشدید درگیری میان طالبان و پاکستان می‌تواند به یک چرخه خطرناک جنگ بدل شود

عکس از مرکز تداوی معتادان در کابل که در حمله‌های هوایی پاکستان تخریب شده است.

گروه بین‌المللی بحران در گزارشی تازه هشدار داده است که افزایش درگیری‌ها میان طالبان و پاکستان، به‌ویژه پس از حمله مرگبار در نزدیکی کابل، خطر ورود دو طرف به یک چرخه خشونت طولانی‌مدت را افزایش داده است.

در این گزارش آمده است که حمله هوایی ۱۶ مارچ در حومه کابل، که مقام‌های طالبان آن را به پاکستان نسبت داده‌اند، نقطه عطفی در تشدید تنش‌ها به شمار می‌رود.

مقام‌های طالبان مدعی شده‌اند که در این حمله صدها غیرنظامی کشته و زخمی شده‌اند، اما این آمار به‌طور مستقل تایید نشده است.

در مقابل، مقام‌های پاکستانی انجام حمله علیه غیرنظامیان را رد کرده و گفته‌اند که اهداف این حمله‌ها «تاسیسات نظامی و زیرساخت‌های مرتبط با گروه‌های مسلح» بوده است.

گروه بحران می‌گوید با وجود اختلاف روایت‌ها، گزارش‌های مستقل از کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر حکایت دارد و سازمان ملل متحد نیز شمار قربانیان را دست‌کم ۱۴۳ تن اعلام کرده است. این نهاد افزوده است که این حمله یکی از مرگبارترین رویدادها در جریان تنش‌های اخیر میان دو طرف بوده است.

بر اساس این گزارش، درگیری‌های اخیر بخشی از روند رو به افزایش تنش‌ها از اواخر ماه فبروری است که شامل حمله‌های هوایی، حمله‌های پهپادی و درگیری‌های مرزی میان دو طرف می‌شود. هر دو طرف یکدیگر را به آغاز حملات متهم می‌کنند.

گروه بحران می‌نویسد که ریشه اصلی تنش‌ها به فعالیت گروه تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) برمی‌گردد؛ گروهی که اسلام‌آباد آن را مسئول افزایش حمله‌ها در خاک خود می‌داند و طالبان را به پناه دادن به اعضای آن متهم می‌کند.

در مقابل، طالبان افغانستان این اتهام را رد کرده و خود پاکستان را به حمایت از گروه‌های مخالف متهم می‌سازد.

در گزارش آمده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، روابط طالبان و اسلام‌آباد که در ابتدا نزدیک توصیف می‌شد، به‌تدریج رو به تیرگی گذاشته و اکنون به مرحله درگیری‌های مستقیم رسیده است.

این نهاد هشدار می‌دهد که ادامه این وضعیت می‌تواند پیامدهای جدی انسانی و اقتصادی داشته باشد. به گفته آن، تاکنون بیش از ۱۰۰ هزار تن در نتیجه درگیری‌های اخیر آواره شده‌اند و هر دو کشور با چالش‌های اقتصادی و امنیتی فزاینده روبه‌رو هستند.

گروه بحران همچنین می‌گوید برتری نظامی پاکستان لزوماً به معنای پیروزی در این درگیری نیست و استفاده فزاینده از پهپادها و روش‌های جنگ نامتقارن می‌تواند به تشدید بیشتر خشونت‌ها منجر شود.
در همین حال، تلاش‌های میانجی‌گرانه کشورهایی مانند قطر، ترکیه و عربستان سعودی تاکنون نتوانسته به توافق پایدار منجر شود، هرچند دو طرف به‌طور موقت و همزمان با عید فطر، کاهش درگیری‌ها را اعلام کرده‌اند.

گروه بحران تأکید می‌کند که راه‌حل این بحران، بازگشت فوری به گفت‌وگوهای سیاسی است و کشورهای میانجی باید برای ایجاد یک چارچوب قابل اعتماد جهت کاهش تنش‌ها و رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی دو طرف همکاری کنند.

این نهاد در پایان هشدار داده است که ادامه درگیری‌ها نه تنها به تلفات بیشتر غیرنظامیان منجر خواهد شد، بلکه می‌تواند ثبات منطقه را نیز با خطرات جدی مواجه سازد.