دیدبان حقوق بشر در گزارش سالانه خود زیر عنوان «گزارش جهانی ۲۰۲۶» گفته است که طالبان در طی سال گذشته میلادی سرکوب زنان و دختران افغانستان را افزایش دادند.
در این گزارش آمده است که طالبان در طی سال گذشته مقررات جدیدی را برای محدودکردن هر چه بیشتر آزادی رسانهها اجرا کردند.
از طرفی هم دیدبان حقوق بشر افزوده است که بحران انسانی افغانستان نیز به دلیل کاهش کمکهای جهانی و بازگرداندن اجباری میلیونها مهاجر کشور، بدتر شده است.
این گزارش دیدبان حقوق بشر در ۵۲۹ صفحه که سیوششمین دوره آن است، وضعیت حقوق بشر در بیش از ۱۰۰ کشور جهان، از جمله افغانستان را بررسی کرده است.
در این گزارش به نقل از فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در دیدبان حقوق بشر، آمده است: ««دولتها باید طالبان را برای پایان دادن به این نقضهای هولناک تحت فشار بگذارند و همزمان بحران انسانی افغانستان را کاهش دهند و حمایت از پناهجویان افغان را گسترش دهند. سرکوب بیوقفهٔ طالبان باید دولتها را وادار کند از تلاشها برای پاسخگو کردن همهٔ عاملان جنایات جدی در افغانستان حمایت کنند.»
در بخشی از این گزارش آمده است که طالبان قوانین سختگیرانه جدیدی صادر کردهاند که آزادی رفتوآمد زنان و دسترسی آنان به فضاهای عمومی را بیش از پیش محدود میکند و همزمان ممنوعیت تحصیل پس از مقطع ابتدایی و محدودیتهای اشتغال را اجرا کردند؛ اقدامهایی که کارشناسان سازمان ملل متحد آن را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کردهاند.
این در حالی است که دیوان کیفری بینالمللی برای برخی از رهبران ارشد طالبان، از جمله هبتالله آخندزاده، رهبر آنان، به اتهام «جنایت علیه بشریت» در قالب آزار و تعقیب جنسیتی، حکم بازداشت صادر کرد. در ۶ اکتوبر سال گذشته، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد قطعنامهای تاریخی تصویب کرد که به باور دیدبان حقوق بشر سازوکاری مستقل برای تحقیق دربارهٔ نقضهای گذشته و جاری حقوق بشر در افغانستان ایجاد میکند.
اما در عین حال دیدبان حقوق بشر میگوید که بحران انسانی افغانستان در سال ۲۰۲۵ میلادی شدیدتر شد؛ چون دولت امریکا کمکهای خارجی خود را بهشدت کاهش داد و کشورهای دیگر نیز از آن پیروی کردند. از طرفی هم، میلیونها مهاجر به اجبار به افغانستان بازگردانده شدند. بیش از ۲۲ میلیون تن در معرض ناامنی غذایی قرار داشتند که زنان و دختران بهطور نامتناسبی از آن آسیب دیدند.
اما این نهاد تاکید میکند که دولتها باید طالبان را برای پایان دادن به نقض حقوق بشر تحت فشار قرار دهند و همزمان کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان را فراهم کنند.
در این گزارش افزوده شده که هیچ کشوری نباید شهروندان افغانستان را که ممکن است با آزار و تهدید جانی روبهرو شوند، به زور به افغانستان بازگرداند.
دیدبان حقوق بشر میافزاید که کشورهای عضو سازمان ملل متحد باید سازوکار تحقیقاتی جدید دربارهٔ افغانستان را تأمین مالی و حمایت کنند.
