سازمان پیمان امنیت جمعی گفته است که تقویت مرز تاجیکستان با افغانستان به یکی از اولویتهای اصلی امنیتی این سازمان تبدیل شده و هماهنگی برای تأمین تسلیحات و تجهیزات نیروهای مرزی تاجیکستان در جریان است.
خبرگزاری دولتی روسیه تاس روز پنجشنبه، ۹ دلو، گزارش داده که، طلعتبیک مصدقوف، دبیرکل این سازمان، گفته است که اجرای برنامه هدفمند بیندولتی برای تقویت مرز تاجیکستان–افغانستان، بر اساس تصمیم رهبران کشورهای عضو، در نشست آستانه در نوامبر ۲۰۲۴ تصویب شده است.
به گفته او، سازمان پیمان امنیت جمعی در حال حاضر از اجرای مرحله نخست این برنامه حمایت میکند؛ مرحلهای که به گفته او شامل تعیین و هماهنگی فهرست تسلیحات، تجهیزات نظامی و ابزارهای فنی حفاظت مرزی است که قرار است در اختیار نیروهای مرزی تاجیکستان قرار گیرد.
همزمان، روند شناسایی تأمینکنندگان و نهاییسازی قراردادهای مربوط نیز ادامه دارد.
تاجیکستان با ۱۳۴۴ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان، طولانیترین مرز را در میان کشورهای آسیای مرکزی با این کشور دارد و بهطور مستقیم با چهار ولایت شمالشرقی افغانستان هممرز است.
مقامهای تاجیکستان میگویند پس از خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان در سال ۲۰۲۱ و بهدستگرفتن قدرت از سوی طالبان، وضعیت امنیتی در امتداد این مرز شکنندهتر شده است. به گفته مقامهای دوشنبه، در خاک افغانستان، از جمله در مناطق شمالشرقی، اعضای گروههای مختلف تندرو و هراسافکن حضور دارند که هر از گاهی سبب ناامنیها در مرز تاجیکستان میشوند.
در سال گذشته میلادی در چند حمله مرزی افزون بر کشته شدن نیروهای مرزی تاجیکستان پنج کارگر چینی نیز جان باختند.
مقامهای تاجیکستان از طالبان خواستند که در امنیت مرزهای میان دو کشور تلاشهای بیشتری انجام دهند.
در همین حال در رویدادی دیگر در ۱۸ جنوری، یک گروه مسلح چهار نفره از خاک افغانستان وارد قلمرو تاجیکستان شد؛ رخدادی که بار دیگر نگرانیها درباره گسترش فعالیت گروههای تندرو در شمال افغانستان و تهدیدهای فزاینده علیه امنیت آسیای مرکزی را برجسته کرد. اگرچه نیروهای مرزبانی تاجیکستان این نفوذ را بهسرعت خنثی کردند، اما تحلیلگران گفتند که ماهیت حادثه، زمانبندی آن و سطح تسلیحات کشفشده، از وجود مخاطراتی فراتر از یک رخداد مقطعی حکایت داشت.
اندری سیرنکو، رئیس مرکز تحقیقات افغانستان در مسکو در نوشتهای تحلیلی برای آمو نوشت که حادثه ۱۸ جنوری نشان میدهد که تهدیدهای امنیتی ناشی از شمال افغانستان همچنان جدی و پویا هستند. هرچند تاجیکستان در این مورد خاص توانست نفوذ مسلحانه را مهار کند، اما ماهیت حادثه از فشار تدریجی و سازمانیافته گروههای تندرو بر مرزهای جنوبی آسیای مرکزی حکایت دارد. به گفته او با توجه به روندهای موجود، احتمال تکرار و حتی تشدید چنین حوادثی در ماههای آینده بالا ارزیابی میشود.
سازمان پیمان امنیت جمعی تأکید کرده است که هدف از این برنامه، تقویت امنیت مرزهای جنوبی کشورهای عضو و جلوگیری از گسترش تهدیدهای امنیتی از خاک افغانستان به منطقه است.
