سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) و بانک توسعه آسیایی روز پنجشنبه از آغاز طرحی به ارزش ۱۰۰ میلیون دالر برای تقویت امنیت غذایی و تغذیه، و بازسازی معیشتهای کشاورزی بیش از یک میلیون تن از اقشار آسیبپذیر در افغانستان خبر دادند.
این برنامه دوساله قرار است به حدود ۱۵۱ هزار خانواده — معادل تقریبی ۱.۰۶ میلیون تن — کمک کند. مشمولان این کمکها شامل بازگشتکنندگان از پاکستان و ایران، جوامع میزبان، و خانوادههای آسیبدیده از زلزلهها و سیلابهای اخیر هستند.
فائو میگوید که این طرح با هدف بازسازی نظامهای تولید کشاورزی که بر اثر بحرانهای متداخل دچار اختلال شدهاند، حفاظت از دامها و احیای منابع معیشتی در مناطق روستایی طراحی شده است؛ مناطقی که اقتصاد آنها در معرض فشار فزاینده قرار دارد.
کشاورزی همچنان ستون فقرات اقتصاد روستایی افغانستان است، اما با چالشهایی چون بهرهوری پایین، دسترسی محدود به نهادهها و بازارهای محدود روبهرو است. بلایای طبیعی مکرر باعث تخریب گسترده محصولات، دامها و سامانههای آبیاری شده و بازگشت گسترده مهاجران نیز فشار مضاعفی بر جوامع آسیبپذیر وارد کرده است.
فائو هشدار داده که با وجود کمکهای غذایی گسترده در اوج بحران گرسنگی، شرایط بار دیگر رو به وخامت گذاشته است. برآوردها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۶، حدود ۱۷.۴ میلیون تن در افغانستان با ناامنی غذایی شدید روبهرو خواهند بود که از این میان، ۴.۷ میلیون تن در وضعیت اضطراری قرار دارند — وضعیتی که با کمبود شدید غذا و نرخ بالای سوءتغذیه حاد مشخص میشود.
همچنین فائو هشدار داده که تداوم خشکسالی همراه با اثرات احتمالی پدیده اقلیمی «لانینا» — شامل بارندگی کمتر از حد معمول و دمای بالاتر در اوایل سال ۲۰۲۶ — ممکن است بحران امنیت غذایی را بیش از پیش تشدید کند.
این طرح تازه بر اقدامات اقلیمیمحور و مردممحور تمرکز دارد که هدف آن افزایش تولید کشاورزی، بهبود تغذیه و تنوعبخشی به منابع معیشتی روستایی است. در این میان، خانوادههای زنسرپرست و ولایتهایی که بیشترین آسیب را از بحرانهای اقلیمی و اقتصادی دیدهاند، در اولویت قرار دارند.
این برنامه در ادامه همکاریهای پیشین فائو و بانک توسعه آسیایی اجرا میشود. از سال ۲۰۲۲، بانک توسعه آسیایی حدود ۲۶۵ میلیون دالر کمک بلاعوض از طریق فائو برای حمایت از تولیدات کشاورزی و کاهش ناامنی غذایی در افغانستان اختصاص داده است.
فائو میگوید تاکنون از طریق این همکاری، حدود ۵.۶ میلیون تن از اقشار آسیبپذیر تحت پوشش قرار گرفتهاند، و بیش از ۸۴۱ هزار خانواده موفق به احیای تولیدات زراعی و دامی و تثبیت زنجیرهٔ تأمین مواد غذایی شدهاند.
کو دونگیو، مدیرکل فائو، گفت این همکاری نتایج ملموسی به همراه داشته، از جمله افزایش بازده محصولات کشاورزی و بهبود وضعیت دامداری در میان خانوارهای روستایی.
به گفته این نهاد ملل متحد، «با حدود ۲۰۰ دالر میتوان یک بسته کشت گندم تأمین کرد که غذای یک خانوادهٔ هفتنفره را برای یک سال کامل تأمین میکند». همچنین، کشاورزانی که از بذرهای گواهیشده استفاده کردهاند، بهطور متوسط ۲۷ درصد افزایش محصول داشتهاند و توانستهاند بذر مازاد برای فصلهای آینده ذخیره کنند.
فائو تأکید کرده که این ابتکار فراتر از کمکهای اضطراری طراحی شده و هدف آن، ایجاد تابآوری بلندمدت برای خانوادهها در یکی از بحرانیترین زمینههای امنیت غذایی در جهان است.
