نزدیک به سه ماه پس از درگیریهای مرزی میان طالبان و پاکستان که به بستهشدن گذرگاههای زمینی انجامید، صدها دانشجو، بازرگان و خانواده از دو سوی مرز همچنان در وضعیت بلاتکلیف بهسر میبرند و راهی برای بازگشت به خانههایشان ندارند.
شماری از دانشجویان پاکستانی که در دانشگاههای افغانستان تحصیل میکنند، میگویند بستهماندن مرز از ۱۲ اکتوبر تاکنون مانع دیدار آنان با خانوادههایشان شده است. شاه فیصل، دانشجوی ۲۵ ساله پزشکی، به بیاساس نیوز گفته است که امیدوار بود در رخصتی زمستانی به پاکستان برود، اما بستهبودن مرز این امکان را از او گرفته است.
به گفته نمایندگان دانشجویان، تنها در ولایت ننگرهار حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ شهروند پاکستانی در دانشگاهها درس میخوانند که خواهان بازگشت به کشورشان هستند.
شاه فهد امجد، دانشجوی پزشکی در جلالآباد، از هر دو کشور خواسته است تا «راه را باز کنند» تا دانشجویان بتوانند به دیدار خانوادههایشان بروند.
برخی از این افراد همچنین نگران وضعیت ویزه و مشکلات مالی خود هستند. به گفته یک دانشجوی از افغانستان در جلالآباد، این بحران نه تنها برای دانشجویان پاکستانی در افغانستان، بلکه برای شهروندان افغانستان که در پاکستان تحصیل میکنند نیز مشکلساز شده است.
مرز بیش از ۲۶۰۰ کیلومتری افغانستان و پاکستان معمولاً محل رفتوآمد گسترده ساکنان محلی است که پیوندهای فرهنگی، اقتصادی و خانوادگی نزدیکی با یکدیگر دارند. این مرز همچنین جوامع پشتون را در دو سوی خود تقسیم میکند.
بستهماندن گذرگاهها پس از درگیریهای اکتوبر که به کشتهشدن بیش از ۷۰ تن انجامید، ادامه یافته است. پاکستان، طالبان حاکم بر افغانستان را به پناهدادن به گروههای مسلح متهم کرده؛ اتهامی که طالبان آن را رد میکنند. تلاشهای میانجیگرانه تاکنون به نتیجه نرسیده و هر دو طرف نسبت به احتمال ازسرگیری درگیریها هشدار دادهاند.
در این میان، خانوادههایی نیز در افغانستان گرفتار شدهاند. احسانالله همت، مغازهدار پاکستانی، که برای شرکت در یک مراسم عروسی به قندهار سفر کرده بود، میگوید بستهشدن ناگهانی مرز، سفر کوتاه او را به اقامتی طولانی و ناخواسته بدل کرده است. او افزوده که مسیرهای غیررسمی خطرناک و مسیرهای جایگزین رسمی نیز پرهزینه است.
وزارت خارجه پاکستان گفتهاست که نزدیک به ۱۲۰۰ تن، از جمله ۵۴۹ دانشجو، برای کمک به سفارت این کشور در کابل مراجعه کردهاند و تا پایان دسمبر بیش از ۳۰۰ تن از راه هوایی به پاکستان بازگشتهاند.
در گذرگاه سپینبولدک، رانندگان و بازرگانان نیز از توقف کامل فعالیتهای اقتصادی شکایت دارند.
خانمحمد، راننده موتر باربری، میگوید در بیش از دو ماه گذشته نتوانسته است هیچ باری جابهجا کند و معیشت بسیاری از مردم به بازشدن این گذرگاه وابسته است.
با ادامه این وضعیت و نبود چشمانداز روشن برای بازگشایی مرز، نگرانیها درباره پیامدهای انسانی و اقتصادی آن در هر دو سوی مرز افزایش یافته است.
