ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر ملل متحد در امور افغانستان، با استقبال از حکم دادگاه مادرید گفت که این تصمیم، هرچند از نظر حقوقی الزامآور نیست، اما تأییدی پرقدرت و اخلاقی برای قربانیان و بازماندگان جنایات طالبان به شمار میرود.
او امروز، پنجشنبه، در نشست دادگاه مردمی تأکید کرد که حکم دادگاه نشان میدهد جهان رنجهایی را که زنان و دختران افغانستان متحمل شدهاند و همچنان میشوند، میبیند و مسئولیت این جنایات را مستقیماً بر عهده عاملان آن میگذارد.
بنت با اشاره به یافتهها و توصیههای دادگاه گفت: «این توصیهها روشن، قوی و مشخصاند و باید از سوی تمامی نهادها و افرادی که خطاب آنها بوده، جدی گرفته شوند.»
او افزود که زنان و دختران افغانستان سالها است زیر سلطه یک نظام نهادینه، ساختارمند و عامدانه از تبعیض جنسیتی و سرکوب زندگی کردهاند که تقریباً بر همه ابعاد زندگیشان تأثیر گذاشته است.
این مقام ملل متحد تصریح کرد که تحت حاکمیت طالبان، زنان و دختران از ابتداییترین حقوق انسانی خود محروماند؛ از جمله حق آموزش، کار، آزادی رفتوآمد، سلامت و اختیار بر بدن، آزادی بیان و تجمع، و مشارکت در زندگی عمومی.
دادگاه مادرید همچنین اعلام کرد که سیاستها و عملکردهای طالبان مصداق «اعمال غیرانسانی» و «آزار و شکنجه مبتنی بر جنسیت» است و وضعیت کنونی افغانستان مؤلفههای اصلی یک نظام مشابه آپارتاید دارد، اگرچه هنوز «آپارتاید جنسیتی» به عنوان جنایتی مستقل در حقوق بینالملل به رسمیت شناخته نشده است.
ریچارد بنت شهادتهای بازماندگان و شاهدان را محور اصلی حکم دادگاه دانست و گفت: «این صداها نه تنها یک ضرورت اخلاقی هستند، بلکه الگویی برای تلاشهای آینده در راستای بهبود وضعیت حقوق بشر و تضمین پاسخگویی برای جنایتهای گذشته و حال به شمار میروند.»
او از وکلای افغانستان، کارشناسان، سازمانهای جامعه مدنی و بازماندگانی که شواهد را مستند ساختند، قدردانی کرد و تأکید ورزید که اقدامات آغازشده توسط شهروندان افغانستان در صورت حمایت جامعه جهانی میتواند اثرگذار باشد.
بنت همچنین خطاب به جامعه بینالمللی هشدار داد که نادیده گرفتن شواهد و چشم بستن بر جنایات طالبان، پیام روشنی برای این گروه فرستاده و مشروعیت دادن به یک رژیم جنایتکار نه تنها ثبات ایجاد نمیکند، بلکه چرخه خشونت و تبعیض را تداوم خواهد بخشید.
او در بخشی از سخنان خود بر ضرورت حمایت مداوم از جامعه مدنی افغانستان، بهویژه سازمانهای زنمحور، و تأمین منابع مالی بشردوستانه با مکانیزمهای نظارتی تأکید کرد.
بنت همچنین بر تضمین مسیرهای امن و روندهای منصفانه پناهندگی برای مردم افغانستان، به ویژه زنان، دختران، خبرنگاران، مدافعان حقوق بشر، اقلیتهای قومی و دینی و اعضای حکومت پیشین، تأکید کرد و افزود: «مردم افغانستان، بهویژه زنان و دختران، باید در تمامی روندهای تصمیمگیری مرتبط با آینده کشور مشارکت داشته باشند.»
ریچارد بنت رأی دادگاه مادرید را «گامی بسیار مهم، اما تنها یک گام» خواند و تأکید کرد که تحقق عدالت برای مردم افغانستان نیازمند همبستگی مداوم، اقدام جهانی مؤثر و فراهم کردن فرصتهای بیشتر برای بازماندگان و شاهدان است تا داستانهای خود را روایت کنند و صدای آنها شنیده شود.
