سازمان جهانی بهداشت در تازهترین گزارش خود درباره زلزله اخیر در شرق کشور هشدار داده است که بیش از ۱۱ هزار و ۶۰۰ زن باردار که پس از زمینلرزه در پناهگاههای موقت زندگی میکنند، با خطرات جدی و شرایط بهداشتی نامناسب مواجه هستند.
این نهاد میگوید زنان باردار در اردوگاههای مزدحم، فاقد فضای خصوصی و خدمات ویژه قرار دارند و همین مسئله، سلامت آنها و نوزادانشان را به شدت تهدید میکند.
به گفته سازمان جهانی بهداشت، حدود ۴۹۸ هزار تن در ولایتهای کنر و ننگرهار به خدمات فوری صحی نیاز دارند.
به گفته این سازمان از این میان، زنان و دختران بیش از دیگران آسیبپذیر هستند؛ زیرا با موانع جدی در دسترسی به خدمات ضروری مواجهاند و نبود امکانات جداگانه مانند توالتهای قفلدار و فضاهای مخصوص، آنان را در برابر خطر خشونت مبتنی بر جنسیت و استثمار آسیبپذیرتر کرده است.
و این گزارش آمده است که زلزله باعث تخریب نزدیک به ۶۸۰۰ خانه و آسیب جدی به ۲۱ مرکز درمانی در شرق کشور شده است؛ یک مرکز به طور کامل تخریب و ۲۰ مرکز دیگر بهگونهای آسیب دیدهاند.
این مراکز شامل بیمارستانهای منطقهای و ولایتی و چندین مرکز صحی اولیه و فرعی هستند.
سازمان جهانی بهداشت افزوده است که با شرکای خود خدمات صحی را در ۱۵ مرکز درمانی (۱۰ مرکز دولتی و ۵ مرکز خصوصی) زیر نظر گرفتهاند.
بر اساس آمار این نهاد، تاکنون ۳۱۷۷ بیمار ترومایی در این مراکز درمان شدهاند که از این میان ۳۵ درصد زنان و ۷ درصد کودکان زیر پنج سال بودهاند.
طبق گزارش این سازمان از جمله ۴۹۱ عمل جراحی و ۳۷۲ تزریق خون نیز انجام شده است.
این سازمان میافزاید برای پاسخگویی به وضعیت بحرانی، دو تیم سیار صحی در ولسوالی نورگل ولایت کنر مستقر شدهاند.
این تیمها تاکنون ۴۵۸۴ مشاوره پزشکی ارائه کردهاند که شامل خدمات تروما، سلامت روان و حمایت روانی-اجتماعی، مراقبت از مادران و نوزادان، خدمات واکسیناسیون و برنامههای تغذیه بوده است.
با این حال، این سازمان تاکید کرده است که شرایط در اردوگاههای موقت نگرانکننده است.
سازمان جهانی بهداشت میگوید نبود روشنایی، آب آشامیدنی سالم و بهداشت مناسب، باعث افزایش خطر شیوع بیماریهای واگیردار و همچنین خشونت علیه زنان شده است.
براساس گزارش این نهاد تنها در ولایت کنر، از ۲ تا ۱۱ سپتامبر بیش از ۲۱۴۲ مورد بیماری عفونی ثبت شده که شامل ۱۳۵۵ مورد عفونت حاد تنفسی، ۵۷۱ مورد اسهال حاد، ۱۱۴ مورد مالاریا و ۱۰۲ مورد مشکوک به کووید-۱۹ میشود.
این نهاد تأکید میکند که زنان بهویژه آسیبپذیرند و کارکنان زن صحی نیز برای ارائه خدمات با دشواریهای زیادی روبهرو هستند.
بسیاری از آنان به دلیل نبود محل اقامت امن، ناچارند روزانه بیش از چهار ساعت با همراهی محرم به مناطق کوهستانی سفر کنند و حتی فرزندان خود را به دلیل نبود مراقبت از کودکان همراه ببرند.
در حوزه پشتیبانی و تجهیزات، سازمان جهانی بهداشت تاکنون ۴۳ تن تجهیزات پزشکی به مناطق زلزلهزده ارسال کرده و ۳۵.۹ تن تجهیزات دیگر نیز از مرکز لجستیکی دبی دریافت کرده است.
این تجهیزات شامل ۱۸۳ کیت بیماریهای غیرواگیر، ۹۸ کیت جراحی تروما و اضطراری و ۲۰ کیت بهداشت اضطراری بینسازمانی است.
سازمان جهانی بهداشت وضعیت زلزله شرق افغانستان را یک «وضعیت اضطراری حاد درجه ۲» طبقهبندی کرده است؛ طبقهبندیای که امکان پشتیبانی فنی و عملیاتی گستردهتر در سطح منطقهای و جهانی را فراهم میسازد.
این سازمان میگوید برای گسترش خدمات صحی، تأمین شرایط کاری امن برای کارکنان زن و تضمین دسترسی عادلانه زنان و دختران به خدمات حیاتی، دستکم ۵ میلیون دالر نیاز فوری وجود دارد؛ در حالی که تاکنون تنها ۱ میلیون دالر تأمین شده است.
با نزدیک شدن زمستان، سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد که نبود سرپناه مقاوم، تجهیزات گرمایشی و خدمات صحی پایدار، وضعیت هزاران خانواده بیجا شده را بحرانیتر خواهد ساخت و در صورت عدم اقدام فوری جامعه جهانی، سلامت زنان باردار و کودکان بیش از همه در معرض خطر قرار خواهد گرفت.
