چهار سال پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، آزادی رسانهها و خبرنگاران به شدت محدود شده است. دهها رسانه تعطیل شده، صدها خبرنگار مجبور به ترک کشور شدهاند و آنهایی که ماندهاند با تهدید، بازداشت و سانسور شدید مواجهاند.
از زمان بازگشت طالبان بهقدرت، دهها رسانه تعطیل شده، صدها خبرنگار مجبور به ترک کشور شدهاند و آنانی که ماندهاند با سانسور شدید، تهدید، بازداشت و خشونت روبهرو هستند.
ماه سنبله سال ۱۴۰۳ قانون امر به معروف از سوی رهبر طالبان در قندهار توشیح شد که ماده هفدهم آن پخش تصویر «زنده جان» را منع کرد، بربنیاد آمارها، تا اکنون در شانزده ولایت این قانون طالبان تطبیق شده است.
طالبان در ولایتهای قندهار در ۱۴ سنبله ۱۴۰۳، در تخار در ۲۲ میزان ۱۴۰۳، بادغیس در ۱ عقرب ۱۴۰۳، هلمند در ۴ عقرب ۱۴۰۳، ننگرهار در ۲۲ عقرب ۱۴۰۳، نورستان در ۱۷ جدی ۱۴۰۳، فراه در ۱۶ حوت ۱۴۰۳، نیمروز در ۷ حمل ۱۴۰۴، بغلان در ۷ حمل ۱۴۰۴، بدخشان در ۲۰ حمل ۱۴۰۴، پروان در ۲۱ حمل ۱۴۰۴، جوزجان در ۲۱ حمل ۱۴۰۴، زابل در ۲۱ حمل ۱۴۰۴، کندز در ۲۷ حمل ۱۴۰۴، پنجشیر در ۲۸ حمل ۱۴۰۴ و بامیان در ۲ ثور ۱۴۰۴ پخش تصویر زنده جان منع کردند.
اما در کابل، ارشدترین مقامهای طالبان از جمله عبدالغنی برادر، عبدالسلام حنفی، سراج الدین حقانی، محمد یعقوب مجاهد و دیگر مقامهای طالبان مرتب تصویر خود را پخش می کنند.
در این میان، مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرد که در چهارمین سال برگشت طالبان بهقدرت، دستکم ۱۹۰ مورد نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران ثبت شده است.
آماری که نسبت به سال قبل افزایش داشته و نشاندهنده تشدید سرکوب است. از این میان، ۱۴۵ مورد تهدید و ارعاب خبرنگاران و رسانهها و ۴۵ مورد بازداشت.
و به اثر دستورهای تحمیلی و تازه رسانهای طالبان، فعالیت ۳۲ تلویزیون و چند رادیو و نهاد رسانهای متوقف شده، و ممنوعیت نشر تصویر «زندهجان» را در ۲۰ ولایت اعمال کرده است.
در گزارش آمده که ده تن از خبرنگاران همچنان در زندان طالبان بهسر میبرند.
برخی از خبرنگاران نیز انتقاد دارند که عدم دسترسی به اطلاعات نیز در این اواخر آنان را با چالش های جدی رو بهرو کرده است.
رسانهها که به عنوان رکن چهارم نظام مردم سالار در ۲۰ سال گذشته رشد قابل توجه داشتند، اما حالا پس از چهار سال با سقوط کشور به دست طالبان، با بیم و ترس بهکار خود ادامه میدهند.
پیشتر یوناما یا ماموریت مللمتحد برای افغانستان، در تازهترین گزارش خود اعلام کرد که بهدنبال برگشت طالبان بهقدرت در چهار سال اخیر، خبرنگاران و رسانهها به شدت تحت فشار و تهدید بودهاند.
بربنیاد گزارش یوناما،برخی خبرنگاران بهاتهام «انتقاد از طالبان» بازداشت شدهاند.زنان خبرنگار نیز با محدودیتهای شدید و جدی مواجه شدهاند.
یوناما هشدار داد که این سرکوبها پیامدهای جدی بر شفافیت، اطلاعرسانی و سلامت روان جامعه دارد و خواستار حمایت جامعه جهانی از رسانههای مستقل شد.
