عرفات جمال، نماینده کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهندگان در افغانستان، میگوید که ورود روزانه مهاجران افغانستان از ایران به افغانستان به حدود ۵۰ هزار تن افزایش یافته که بسیاری از آنان پس از سفرهای دشوار، سرگردان و خسته هستند.
این مقام ملل متحد گفته است: «بسیاری از این بازگشتکنندگان به طور ناگهانی از خانههایشان آواره شدهاند و سفرهای دشوار، طاقتفرسا و تحقیرآمیزی را پشت سر گذاشتهاند؛ آنان خسته، سرگردان، مورد خشونت و اغلب ناامید به مقصد میرسند و در گرمای اغلب ۴۰ درجه سانتیگراد در یک مرکز شلوغ پراکنده میشوند.»
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهجویان در گزارشی تاکید کرده که ناآشنایی با افغانستان، وضعیت برگشت مهاجران این کشور از ایران و پاکستان را پیچیدهتر ساخته است.
این سازمان گفته است که مقیاس و سرعت این بازگشتها فشار زیادی را بر ولایتهای مرزی افغانستان که برای جذب این مهاجران مجهز نیستند، وارد میکند و فقر، ناامنی و نیاز بشردوستانه را در کشوری که هنوز از فروپاشی اقتصادی و نقض گسترده حقوق بشر رنج میبرد، تشدید میکند.
طبق گزارش این سازمان، بیش از ۱.۶ میلیون مهاجر افغانستان تنها در سال ۲۰۲۴ میلادی از هر دو کشور همسایه بازگشتهاند؛ رقمی که از پیشبینیهای قبلی برای کل سال پیشی گرفته است.
با این حال نهادهای ملل متحد پیش از این گزارش دادند که از آغاز سال جاری تاکنون بیش از یک میلیون تن دیگر نیز به کشور بازگشتهاند که اکثر آنان به گونه اجباری اخراج شدهاند.
در همین حال عرفات جمال، نماینده کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهندگان در افغانستان افزوده است: «آنان (مهاجران) از افغانستان هستند [اما] اهل افغانستان نیستند. اغلب در خارج از کشور با تحصیلات بهتر و هنجارهای فرهنگی متفاوت متولد شدهاند. دیدگاه آنان متفاوت و اغلب در تضاد با افغانستان امروزی است.»
در گزارش کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهجویان آمده است که زنان و دختران به طور خاص با یک تغییر تکاندهنده روبهرو هستند؛ طوری که از خودمختاری نسبی در کشورهای میزبان به بستری که در آن حقوق آنان به شدت توسط فرمانهای طالبان محدود شده است، وارد میشوند.
در حالی که برخی از بازگشتها داوطلبانه است؛ اما نماینده کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهجویان در افغانستان افزوده که بسیاری از این اخراجها تحت فشار یا بدون حمایتهای مناسب انجام میشوند؛ کسانی که بازمیگردند شامل پناهندگان رسمی ثبت شده و افرادی در موقعیتهای «شبیه پناهندگان» هستند که ممکن است هنگام ورود با خطرات جدی روبهرو شوند.
