دفتر ملل متحد در امور بشردوستانه و هماهنگکننده کمکهای اضطراری (اوچا) با اشاره به سفر پنجروزه تام فلچر، معاون این نهاد به افغانستان نسبت به وخامت وضعیت بشری در کشور هشدار داده است.
در گزارش تازه اوچا آمده است که تعطیلی ۴۰۰ مرکز درمانی در افغانستان تنها یکی از پیامدهای بحران بودجهای است که جان میلیونها شهروند افغانستان را تهدید میکند.
فلچر از ۲۷ اپریل تا ۲ می به کابل، قندهار و قندوز سفر کرد و با مقامهای طالبان، امدادگران و جوامع آسیبپذیر دیدار داشت.
او در دیدارهای خود تأکید کرد که مشارکت زنان امدادگر برای ارائه کمکهای مؤثر و فرهنگی مناسب حیاتی است و بدون حضور آنها، دسترسی به جوامع آسیبپذیر، بهویژه زنان و کودکان، بهشدت مختل میشود.
او گفت: «توسعه بدون آموزش و مشارکت کامل دختران غیرممکن است.»
طبق این گزارش در ولایت قندهار، آقای فلچر از بیمارستان منطقهای میرویس بازدید کرد و از نزدیک شاهد بحران حاکم بر سیستم درمانی بود. او وضعیت وخیم بخش نوزادان، مادران باردار و کودکان دچار سوءتغذیه را «فاجعهبار» توصیف کرد و افزود: «در این بیمارستان، پزشکان باید تصمیم بگیرند کدام نوزاد را نجات دهند؛ چون تخت کافی نیست. کاهش بودجه فقط عدد نیست، معنایش جانهایی است که هر روز از دست میروند.»
براساس آمارهای ارایه شده از جنوری تا اپریل ۲۰۲۵، بیش از ۱۸۰ هزار مهاجر در پی اجرای مرحله دوم طرح اخراج مهاجران از پاکستان، به کشور بازگشتهاند که بسیاری از آنان، از جمله دارندگان کارت شهروندی افغانستان، پس از سالها زندگی در پاکستان اکنون به کشوری بازمیگردند که برایشان غریبه است.
در مراکز مرزی از جمله تورخم و اسپین بولدک، سازمانهای بشردوستانه مراکز پذیرش ایجاد کردهاند که خدمات اولیه از جمله غذا، آب، مراقبتهای پزشکی و حمایت روانی ارائه میدهند. اما ظرفیت این مراکز بهشدت تحت فشار است.
اوچا گفته است که آقای فلچر در بازدید از این مناطق گفت: «برای بسیاری از بازگشتکنندگان، افغانستان دیگر خانهای آشنا نیست. آنها نه دارایی دارند، نه حمایت اجتماعی. آنها به کشوری بازمیگردند که نمیشناسند.»
افغانستان از آسیبپذیرترین کشورهای جهان در برابر تغییرات اقلیمی است. میانگین دمای کشور از سال ۱۹۵۱ تاکنون بیش از ۲.۴ درجه افزایش یافته و پیشبینیها نشان میدهد که خشکسالیهای سالانه تا سال ۲۰۳۰ به وضعیتی رایج تبدیل خواهند شد.
آقای فلچر در این زمینه هشدار داد: «سطح آبهای زیرزمینی در برخی مناطق تا ۳۰ متر کاهش یافته، و در برخی ولایتها، میزان بارندگی نسبت به حد نرمال تا ۵۵ درصد پایینتر است. آینده، گرمتر و خشکتر خواهد بود.»
براساس گزارش اوچا در پایان سفر، فلچر از اختصاص ۱۶.۶ میلیون دالر بودجه اضطراری برای چهار ولایت از جمله فاریاب، سرپل، تخار و بدخشان خبر داده. این بودجه شامل ۶.۶ میلیون دالر از صندوق مرکزی واکنش اضطراری و ۱۰ میلیون دالر از صندوق بشردوستانه افغانستان است.
او همچنین اعلام کرد که سازمان ملل و شرکای آن، طرح واکنش یکپارچه ۲۰۲۵ را برای ترکیب کمکهای فوری با راهحلهای بلندمدت آغاز کردهاند. این طرح بر احیای معیشت، ارتقای خدمات پایه مانند آموزش، آب و بهداشت و نیز ارائه راهحلهای پایدار برای اسکان مجدد بازگشتکنندگان تمرکز دارد.
فلچر در مصاحبهای با رسانهها گفت: «ما ۱۷ بحران مهم در جهان را شناسایی کردهایم و افغانستان در صدر این فهرست قرار دارد. کاهش بودجه اکنون دارد جان انسانها را میگیرد. این بحران فقط درباره عبور از مرز نیست، بلکه درباره زندگیهایی است که در آستانه نابودی قرار دارند.»
او در پایان از جامعه جهانی خواست: «ما به حمایت بیشتر نیاز داریم نه فقط پول، بلکه تعهد سیاسی، همبستگی انسانی و احترام به اصول بشردوستانه. سازمان ملل میماند، اما بدون حمایت اهداکنندگان، نمیتواند پاسخ دهد.»
