منځنی ختیځ

د دوحې غونډه او د نتنیاهو تازه ګواښ؛ حماس چې هر ځای وي اسراییل به یې په نښه کوي

د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، د حماس پر مشرانو به “هر ځای چې وي” بریدونه کوي. دا څرګندونې هغه داسې مهال کړې چې د عربي او اسلامي هېوادونو مشران په دوحه کې د یوې بیړنۍ سرمشریزې لپاره سره راټول شول څو پر قطر د تیرې اوونۍ د اسرائیلي برید پر وړاندې همغږي وښيي.

اسرائیل د سپتمبر نهمه په دوحه کې د حماس د مشرانو په نښه کولو سره د سیمې جګړه نوې کچې ته پورته کړه. په برید کې د حماس پنځه غړي، د دغې ډلې د جلاوطنه مشر زوی او د قطر یو امنیتي مامور وژل شوي دي.

قطر دغه برید “بزدلانه او جنایتکارانه” بللی او د امیر شیخ تمیم بن حمد آل ثاني په مشرۍ غونډې څخه یې د عملي او قاطعو ګامونو غوښتنه وکړه. په پای کې خپره شوې اعلامیه هېوادونو ته سپارښتنه کوي چې له اسرائیل سره خپلې ډیپلوماټیکې او اقتصادي اړیکې له سره وارزوي.

په غونډه کې د ایران، ترکیې او سعودي په ګډون ګڼ هېوادونه حاضر وو. د مصر ولسمشر عبدالفتاح السیسي وویل، د اسرائیل کړنې د سولې نوې هڅې له خنډ سره مخ کوي او آن اوسني تړونونه د ماتېدو له ګواښ سره مخ کوي.

له بلې خوا د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبيو، چې اسرائیل ته تللی و، د نتنیاهو د دریځ سخت ملاتړ څرګند کړ او ټینګار یې وکړ چې د جګړې پای یوازې هغه وخت ممکن دی چې حماس ټول یرغمل خوشې کړي او وسله کېږدي.

نتنیاهو د لویدیځ غاړې د الحاق امکان هم نه دی رد کړی او ویلي یې دي چې د فلسطین د دولت د نړیوالې پیژندنې هڅې به اسرائیل ته د “متقابل اقداماتو” لپاره لاره هواره کړي.

په همدې حال کې، د اسرائیلي ځواکونو بریدونه پر غزه روان دي. د ځایي روغتیايي چارواکو په وینا، د دوو کورونو او د یوې بې‌کوره شوې کورنۍ په خیمه د برید پر مهال لږ تر لږه ۱۶ فلسطینیان وژل شوي. پوځ د غزې په لویدیځ کې یو ۱۶ پوړیز ودانۍ هم نړولې چې ویل کېږي د حماس د پوځي جوړښت لپاره کارېده.

د جګړې پیل د ۲۰۲۳ د اکتوبر اوومې هغه برید ته ورګرځي چې د حماس وسله والو په جنوبي اسرائیل کې ترسره کړ، چې په کې شاوخوا ۱۲۰۰ کسان ووژل شول او ۲۵۱ نور یرغمل شول. د فلسطیني چارواکو په وینا، د اسرائیل تر بریدونو وروسته د غزې د وژل شویو شمېر تر ۶۴ زره اوښتی دی.