آسیا

رهبر ایران: معترضان برای خوش‌ساختن رئیس‌جمهور کشور دیگری خیابان‌های خود را ویران می‌کنند

علی خامنه‌ای رهبر مذهبی ایران

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر مذهبی ایران، در سخنانی که از تلویزیون دولتی پخش شد، گفت که معترضان در ایران «برای خوشحال کردن رئیس‌جمهور کشوری دیگر، خیابان‌های خودشان را ویران می‌کنند.»

او گفت که «دستان ترمپ به خون ایرانیان آلوده است».

در حالی که جمهوری اسلامی ارتباطات اینترنتی و تلفن‌های بین‌المللی را قطع کرده، ویدیوهایی کوتاه که از سوی فعالان منتشر شده، نشان می‌دهد معترضان در تهران و سایر شهرها اطراف آتش تجمع کرده‌اند و در میان کوچه‌ها و خیابان‌های پر از آوار شعار می‌دهند.

رسانه‌های دولتی ایران مدعی شده‌اند که «عوامل تروریستی» وابسته به امریکا و اسرائیل باعث آتش‌سوزی و خشونت شده‌اند.

گستره واقعی اعتراض‌ها به دلیل قطع ارتباطات مشخص نیست، اما این رویدادها بخشی از موج اعتراضی است که از ۲۸ دسمبر در واکنش به بحران اقتصادی آغاز شده و اکنون به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های حکومت ایران در سال‌های اخیر بدل شده است.

این اعتراض‌ها نخستین آزمون تأثیرگذاری شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، نیز به‌شمار می‌رود؛ او پس از فراخوان برای اعتراض در پنج‌شنبه شب، بار دیگر خواستار راهپیمایی در ساعت ۸ شب جمعه شد.

در حالی که حمایت از پادشاهی در گذشته ممکن بود به حکم اعدام منجر شود، اکنون شعارهای هواداری از شاه در برخی راهپیمایی‌ها سر داده می‌شود.

بر بنیاد گزارش خبرگزاری فعالان حقوق بشر مستقر در امریکا، تاکنون دست‌کم ۴۲ تن در جریان این اعتراض‌ها کشته شده‌ و بیش از ۲۲۷۰ تن بازداشت شده‌اند.

هالی داگرس، پژوهشگر ارشد در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، گفته است: «آنچه جرقه اصلی این اعتراض‌ها را زد، فراخوان رضا پهلوی برای تجمع در ساعت ۸ شب روزهای پنج‌شنبه و جمعه بود. پست‌های شبکه‌های اجتماعی نشان داد که مردم این دعوت را جدی گرفته‌اند و مصمم به اعتراض برای سرنگونی جمهوری اسلامی هستند.»

گواهان گفته‌اند که دقیقاً با رسیدن ساعت ۸ شب پنج‌شنبه، محله‌های مختلف تهران با شعارهایی مانند «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر جمهوری اسلامی» و «این آخرین نبرده! پهلوی برمی‌گرده!» به صدا درآمد. هزاران تن به خیابان‌ها آمدند پیش از آنکه تمامی ارتباطات قطع شود.

رضا پهلوی اعلام کرده که بسته به واکنش‌ها، برنامه‌های بیشتری ارائه خواهد کرد.

گرچه برخی از معترضان شعارهایی در حمایت از شاه سر داده‌اند، هنوز مشخص نیست که این شعارها در حمایت مستقیم از رضا پهلوی بوده یا نماد نارضایتی از جمهوری اسلامی و اشتیاق برای بازگشت به دوران پیش از انقلاب ۱۹۷۹ است.

قطع اینترنت همچنین باعث شده شماری از خبرگزاری‌های رسمی و نیمه‌رسمی ایران نیز از دسترس خارج شوند. نخستین گزارش رسمی درباره اعتراض‌ها، ساعت ۸ صبح جمعه از تلویزیون دولتی پخش شد.