در حالی که قرار است مذاکرهکنندگان امریکا و ایران روز یکشنبه مذاکرات صلح را در سوئیس آغاز کنند؛ مقامهای ایالات متحده ادعاهای ایران برای بستن تنگه راهبردی هرمز را رد کردهاند.
با این حال رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که مقامهای بلندپایه ایرانی برای مذاکرات صلح با امریکا وارد سوئیس شدهاند. همچنین جیدی ونس معاون رئیسجمهور امریکا، واشنگتن را برای شرکت در نشستهایی که پاکستان اعلام کرده از روز یکشنبه آغاز میشوند، ترک کرده است.
اگرچه امریکا و ایران برای برقراری یک آتشبس ۶۰ روزه در طول مذاکرات توافق کردهاند، اما سپاه پاسداران ایران روز شنبه اعلام کرد که تنگه هرمز بسته شده است. با این حال، اما ارتش امریکا اعلام کرد که کشتیهای تجاری همچنان در این آبراه در حال تردد هستند.
رویترز نوشته است، این تحولات میتواند مذاکراتی را پیچیده کند که در آن دو طرف تلاش دارند یک توافق موقت را پیش ببرند؛ توافقی که با میانجیگری پاکستان حاصل شده و روز چهارشنبه هفته گذشته توسط رؤسای جمهور دونالد ترمپ و مسعود پزشکیان امضا شد تا به جنگی که نزدیک به چهار ماه طول کشیده پایان دهد.
تنگه هرمز و لبنان همچنان نقاط بحرانی هستند
سپاه پاسداران ایران با اشاره به آنچه «جنایات اسرائیل» در لبنان و نقض تعهدات امریکا در قبال آتشبس خواند، هشدار داد که کشتیهایی که به تنگه هرمز نزدیک شوند در معرض خطر قرار خواهند گرفت. اما فرماندهی مرکزی ارتش امریکا یا «سنتکام» اعلام کرد که روز شنبه ۵۵ کشتی تجاری از این تنگه عبور کرده و بیش از ۱۷ میلیون بشکه نفت را به بازارهای جهانی منتقل کردهاند.
سنتکام تأکید کرد که نیروهای امریکایی ادامه عبور و مرور تجاری را تضمین خواهند کرد.
دونالد ترمپ گفته است در طول آتشبس ۶۰ روزه و پس از آن، برای عبور از تنگه هرمز عوارضی دریافت نخواهد شد؛ مگر اینکه مذاکرات صلح شکست بخورد و امریکا تصمیم به وضع چنین عوارضی بگیرد. او در شبکههای اجتماعی نوشت که در صورت عدم دستیابی به توافق صلح، امریکا ممکن است برای «خدماتی که به عنوان فرشته نگهبان کشورهای خاورمیانه ارائه میکند» عوارضی دریافت کند.
محمد مخبر، مشاور مجتبی خامنهای، رهبر دولت ایران، در شبکه اجتماعی اکس امریکا را متهم کرد که نخستین بند توافق موقت ۱۴ مادهای با ایران را اجرا نکرده است؛ بندی که شامل آتشبس «در همه جبههها» از جمله لبنان میشود. او گفت تا زمانی که این توافق فقط روی کاغذ باقی بماند، جریان انرژی خاورمیانه همچنان متوقف خواهد ماند.
آتشبس لبنان نیز شکننده به نظر میرسد؛ چون نیروهای اسرائیلی و گروه حزبالله مورد حمایت ایران همچنان به یکدیگر حمله میکنند.
بر اساس گزارشهای رسانههای ایرانی، هیئت ایرانی به سرپرستی محمد باقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد، وارد سوئیس شده و عباس عراقچی وزیر امور خارجه و همچنین مقامهای ارشد امنیتی، بانکی و نفتی این کشور نیز در این هیئت حضور دارند. در طرف امریکایی نیز علاوه بر جیدی ونس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترمپ، حضور دارند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، پیش از این گفت که تهران در مذاکرات سوئیس بر اجرای تعهدات طرف مقابل پافشاری خواهد کرد و به سابقه عدم پایبندی آنها به توافقها اشاره کرد.
در این میان، وزارت خارجه پاکستان اعلام کرده است که شهباز شریف نخستوزیر این کشور و فرمانده ارتش پاکستان، مارشال عاصم منیر، نیز در نشستهای آخر هفته در سوئیس شرکت خواهند کرد.
جی دی ونس در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز گفت که اطمینان دارد آتشبس پابرجا خواهد ماند و هیچ مدرکی مبنی بر بسته شدن تنگه هرمز مشاهده نکرده است. او پیش از سوار شدن به هواپیما در پایگاه مشترک اندروز در مریلند به خبرنگاران گفت که مذاکرات احتمالاً چند روز ادامه خواهد داشت.
ونس افزود: «امیدوارم بتوانیم در موضوع هستهای و همچنین در مسئله آتشبس لبنان پیشرفت کنیم.»
اسرائیل متعهد به دفاع از نیروهای خود در لبنان شد
توقف درگیریها در لبنان یکی از شروط آغاز مذاکرات امریکا و ایران درباره برنامه هستهای تهران و سایر مسائل بود. با این حال، سازمان دفاع مدنی لبنان اعلام کرده است که تنها چند ساعت پس از آغاز آتشبس، حملههای اسرائیل در روز شنبه ۲۰ کشته بر جای گذاشته است.
اسرائیل اعلام کرد که در پاسخ به حملههای حزبالله اقدام کرده است؛ در حالی که حزبالله گفت به اسرائیل اجازه «آزادی عمل» در لبنان را نخواهد داد. اسرائیل تأکید کرده که طرف توافق ایران و امریکا نیست و نیروهای خود را از مناطق اشغالی لبنان خارج نخواهد کرد.
ارتش اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد که به آتشبس متعهد است، اما در برابر هرگونه تهدید علیه اسرائیل یا نیروهایش اقدام خواهد کرد.
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داد که نخستوزیر و وزیر دفاع این کشور به ارتش دستور دادهاند در لبنان آتشبس را رعایت کند، اما از مناطقی که تصرف کرده عقبنشینی نخواهد کرد.
بر اساس یک نظرسنجی دانشگاه عبری اسرائیل که در اختیار خبرگزاری رویترز قرار گرفته، حدود ۹۲ درصد اسرائیلیها معتقدند ایران بیش از اسرائیل از عملیات نظامی مشترک امریکا و اسرائیل سود برده است و تنها ۸ درصد معتقدند اسرائیل پیروز شده است. نزدیک به ۹۰ درصد نیز گفتهاند اهداف جنگ محقق نشده و بیش از ۷۰ درصد به ادعاهای بنیامین نتانیاهو درباره دستآوردهای بزرگ جنگ باور ندارند.
خبرگزاری دولتی لبنان گزارش داده است که جنگندهها و پهپادهای اسرائیلی روز شنبه مناطقی در جنوب لبنان و دره بقاع، از پایگاههای اصلی حزبالله، را هدف قرار دادند.
یک مقام نظامی اسرائیل گفت که حزبالله طی شب گذشته بیش از ۵۰ پرتابه به سوی نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان شلیک کرده و اسرائیل نیز در پاسخ اهدافی را که متعلق به حزبالله میداند، هدف قرار داده است.
وزارت بهداشت لبنان اعلام کرده است که از دوم مارچ تاکنون ۴۰۵۷ تن در حملههای اسرائیل کشته شدهاند؛ از جمله نیروهای امدادی، زنان و کودکان. با این حال مشخص نکرده که چه تعداد از کشتهشدگان از نیروهای رزمی بودهاند. مقامهای اسرائیلی نیز میگویند دستکم ۳۲ سرباز و ۴ غیرنظامی این کشور، در درگیری با حزبالله کشته شدهاند.
