سازمان نجات کودکان هشدار داده است که با آغاز زمستان، بیش از یکسوم کودکان در افغانستان با گرسنگی شدید دستوپنجه نرم میکنند؛ وضعیتی که نسبت به سال گذشته ۱۸ درصد افزایش یافته و همزمان با کاهش بودجههای بشردوستانه، فعالیتهای نجاتبخش تغذیهای را در معرض خطر قرار داده است.
بر بنیاد تحلیل تازه دادههای «طبقهبندی یکپارچه فازهای امنیت غذایی»، حدود ۳۶ درصد از کودکان افغانستان کمی بیش از ۹ میلیون کودک تا پیش از مارچ ۲۰۲۶ با بحران یا سطوح اضطراری گرسنگی مواجه خواهند شد.
این گزارش میافزاید که نزدیک به ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال در حال حاضر دچار سوءتغذیه حاد هستند؛ رقمی که نسبت به ۳.۵ میلیون کودک در سال گذشته افزایش را نشان میدهد.
همچنین پیشبینی شده است که حدود ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده به درمان سوءتغذیه نیاز داشته باشند.
به گفته سازمان نجات کودکان، کلینیکهای سلامت و تغذیه این نهاد در افغانستان، از جنوری تا اکتوبر ۲۰۲۵، افزایش ۱۳ درصدی بستری کودکان زیر پنج سال و زنان باردار و شیرده مبتلا به سوءتغذیه حاد متوسط را ثبت کردهاند.
این افزایش در حالی رخ میدهد که کاهش بودجه میتواند میزان غذای مکمل ضروری برای درمان سوءتغذیه را برای تا ۳۸ هزار کودک و مادر کاهش دهد؛ مگر آنکه منابع مالی تازه تأمین شود.
گزارش «طبقهبندی یکپارچه فازهای امنیت غذایی»، همچنین هشدار میدهد که به دلیل کمبود بودجه، تنها حدود یک میلیون تن در کشور کمک غذایی دریافت خواهند کرد؛ رقمی که نزدیک به شش برابر کمتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۴ است، آنهم در شرایطی که نیازها رو به افزایشاند.
کارشناسان میگویند سوءتغذیه در زمستان به اوج میرسد؛ سرمای هوا سیستم ایمنی را تضعیف میکند، عفونتهای تنفسی مانند ذاتالریه افزایش مییابد، فرصتهای کاری کاهش پیدا میکند و بهای مواد غذایی و سوخت بالا میرود.
همزمان، افغانستان با فشارهای تازهای روبهرو است: از آغاز سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۴ میلیون تن از ایران و پاکستان به کشور بازگشتهاند و نزدیک به ۵۰۰ هزار تن پس از زلزلههای ویرانگر شرق افغانستان به کمک فوری نیاز دارند.
خشکسالیِ ادامهدار نیز با از بین بردن محصولات و دامها، گرسنگی و سوءتغذیه را تشدید کرده است.
خالد، ۶۰ ساله و کارگر روزمزد در جنوب افغانستان، میگوید اگر کار پیدا کند روزانه حدود سه دالر درآمد دارد.
کوچکترین فرزند او، ضیا، هشتماهه، بهتازگی به دلیل سوءتغذیه در کلینیک «نجات کودکان» درمان شده است.
به گفته او، گرانی آرد و روغن خانواده را ناچار کرده که اغلب با نان و چای سر کنند.
خالد میگوید: «خشکسالی زندگی ما را نابود کرده است. بدون آب، همهچیز در حال مرگ است و ما عملاً پولی نداریم.»
بر اساس آمار سازمان ملل، بیش از نیمی از جمعیت افغانستان نزدیک به ۲۳ میلیون تن به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند؛ اما کاهش بودجه باعث تعطیلی یا تعلیق حدود ۴۲۰ کلینیک درمانی و نزدیک به ۳۰۰ مرکز تغذیه شده است.
سمیرا سید رحمان، مدیر توسعه و حمایت از برنامههای نجات کودکان در افغانستان، میگوید: «افزایش شمار کودکانی که این زمستان با گرسنگی و سوءتغذیه شدید روبهرو خواهند شد، زنگ خطر جدی است. سوءتغذیه کاملاً قابل پیشگیری است و هیچ کودکی نباید به دلیل کمبود غذا بیمار شود یا جان ببازد.»
او تأکید میکند که با نزدیک شدن زمستان، خانوادهها با انتخابهای دردناکتری مانند بیرون کشیدن کودکان از مکتب یا فرستادن آنان به کار برای تأمین یک وعده غذا مواجه خواهند شد و خواستار احیای فوری بودجه برنامههای بهداشت و تغذیه شد.
این نهاد اعلام کرده است که زمستان امسال بستههای زمستانی شامل لباس، پتو، بخاری و مواد عایق را به نزدیک به ۷۵ هزار تن میرساند و بیش از ۲۱ هزار کودک از نصب بخاری در مکتب و مراکز مراقبت از کودکان بهرهمند خواهند شد.
سازمان نجات کودکان از سال ۱۹۷۶ در افغانستان فعالیت دارد و در ۹ ولایت برنامه مستقیم و در ۱۱ ولایت دیگر با شرکا همکاری میکند؛ خدماتی که سلامت، تغذیه، آموزش، حفاظت از کودکان، سرپناه، آب، بهداشت و معیشت را دربر میگیرد.
