عفو بینالملل با نشر گزارشی تازه تأکید کرده است که زنان در افغانستان زیر حاکمیت طالبان با شدیدترین محدودیتهای تاریخ معاصر روبهرو هستند؛ محدودیتهایی که عملاً آنان را از تمام عرصههای زندگی عمومی حذف کرده و امکان آموزش، کار و حضور اجتماعی را از میلیونها زن و دختر گرفته است.
بر اساس این گزارش، طالبان از زمان بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، مجموعهای از قوانین و سیاستهای سرکوبگرانه را بر جامعه تحمیل کردهاند که «بهطور نظاممند حقوق اساسی زنان را نقض میکند».
به گفته این نهاد بینالمللی، زنان امروز در افغانستان حتی از ابتداییترین آزادیها، از جمله حق تحصیل، کار و رفتوآمد بدون همراه مرد، محروم شدهاند و هرگونه اعتراض یا فعالیت مدنی با تهدید، بازداشت و خشونت پاسخ داده میشود.
عفو بینالملل در بخش دیگری از گزارش، روایت زهرا جویا، روزنامهنگار شناختهشده و بنیانگذار رسانه «رخشانه» را بازتاب داده است؛ زنی که خود سالها در افغانستان زندگی و گزارشگری کرده و اکنون میگوید «سکوت در برابر سرکوب طالبان به معنای پذیرش چرخه خشونت است».
او گفته است که زنان افغانستان امروز در حالی «قربانی تبعیض و خشونت ساختاری» میشوند که جهان باید صدای آنها را بلندتر بشنود.
خانم جویا که پس از تهدید طالبان در لندن زندگی میکند، تأکید کرده است که خبرنگاری برای زنان در افغانستان «عملاً جرم» شده و همکاران زن او مجبورند در خفا کار کنند.
او با اشاره به اینکه رسانه رخشانه همچنان با تیمی عمدتاً زن از داخل افغانستان فعالیت میکند، گفته است: «طالبان میخواهند زنان را از جامعه حذف کنند، اما زنان افغان نمیخواهند ساکت شوند.»
در این گزارش آمده است که زنان در افغانستان با وجود محرومیت گسترده، اشکال مختلف مقاومت مدنی را ادامه میدهند؛ از جمله گروههایی از زنان در غرب کابل که پیامهای مقاومت را بر دیوارها مینویسند و ویدیوهایشان را مخفیانه برای رسانهها ارسال میکنند.
عفو بینالملل همچنین به تصمیم دادستان دادگاه بینالمللی جزایی برای صدور حکم بازداشت رهبران طالبان اشاره کرده و آن را «نقطه امید» برای زنان افغانستان دانسته است.
خانم جویا گفته است بسیاری از زنان در افغانستان این خبر را جشن گرفتهاند چون آن را نخستین گام جدی برای پاسخگو کردن طالبان میدانند.
این نهاد افزوده است که به رسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» در قوانین بینالمللی میتواند برای حفاظت از حقوق زنان افغانستان حیاتی باشد.
در گزارش آمده است: «زنان افغانستان بهای سنگینی میپردازند و این وضعیت پایدار نیست. جامعه جهانی باید در برابر حذف سیستماتیک زنان توسط طالبان اقدام کند.»
عفو بینالملل تأکید کرده است که ادامه سرکوب ساختاری طالبان بدون فشار جدی جامعه جهانی، آینده میلیونها دختر و زنان افغانستان را نابود خواهد کرد.
