اسکندر مومنی، وزیر داخله ایران، میگوید که شهروندان افغانستان میتوانند مانند شهروندان دیگر کشورها، از طریق ویزههای گردشگری، کاری یا دیگر انواع ویزه، وارد ایران شوند. او تاکید کرده که «رفتوآمدهای قانونی» همچنان جریان دارد؛ اما افزوده نگرانی عمده وزارت داخله این کشور، «حضور غیرقانونی» مهاجران افغانستان است.
بر بنیاد گزارشهای رسانههای ایرانی، او در حاشیه نشست کابینه این کشور با اشاره به مهاجرت شهروندان افغانستان گفته است که ایران با «ورود قانونی اتباع خارجی» از جمله شهروندان افغانستان، مشکلی ندارد. مقامهای ایرانی مهاجران افغانستان را «اتباع» میخوانند.
این سخنان در حالی مطرح میشوند که شماری از شهروندان کشور به دلیل «عدم مصونیت، سرکوب، و نبود آینده روشن برای زندگی» در زیر حاکمیت طالبان، ناچار به مهاجرت به کشورهای همسایه شدهاند. اما سیاستهای سختگیرانه ایران و «برخوردهای تبعیضآمیز» این کشور با مهاجران افغانستان، روند زندگی و تحصیل بسیاری از آنان را با چالش روبهرو کرده است.
آقای مومنی در بخش دیگری از سخنانش درباره ثبتنام نشدن شماری از دانشآموزان مهاجر افغانستان در مکتبهای ایران به دلیل نداشتن اسناد رسمی، گفته که قرار است آمار دقیقی از وضعیت این کودکان گرفته شود و پس از آن تصمیمگیری صورت گیرد.
این در حالی است که در سالهای اخیر، هزاران کودک مهاجر کشور به دلیل نداشتن مدرک اقامتی از رفتن به مکتب در ایران محروم ماندهاند.
پیش از این کارشناسان حقوق مهاجران و ملل متحد، از دولت ایران خواستهاند که برخورد همراه با کرامت انسانی با مهاجران افغانستان، بهویژه کودکان و زنان، داشته باشد و زمینه را برای دسترسی آنان به آموزش و خدمات اولیه فراهم سازد.
گفتنی است که بحران مهاجرت و فشار بر مهاجران، یکی از پیامدهای مستقیم «حاکمیت سرکوبگرانه» طالبان در افغانستان عنوان میشود؛ موضوعی که نیازمند توجه جدی جامعه جهانی است.
