بلند رفتن بهای گاز و تیل، زندگی شهروندان را در ولایتهای مختلف با دشواری روبهرو کرده است. باشندگان کابل، هرات و بادغیس میگویند که بهای هر کیلوگرام گاز در روزهای اخیر بین ۲۰ تا ۲۵ افغانی افزایش یافته و بسیاری از خانوادهها دیگر توان خرید آن را ندارند.
همزمان، شرکت نفت و گاز زیر اداره طالبان گفته است که فروش هر کیلوگرام گاز در مرکزهای فروش دولتی باید به بهای ۷۰ افغانی انجام شود. این شرکت هشدار داده است که با متخلفان برخورد شده و مرکزهایی که گاز را بالاتر از نرخ تعیینشده بفروشند، بسته خواهند شد.
با این حال، باشندگان میگویند که بهای گاز در ولایتهای مختلف یکسان نیست و در برخی مناطق به مراتب بالاتر از نرخ اعلامشده فروخته میشود. آنان همچنین از افزایش کرایههای حملونقل در پی بالا رفتن بهای سوخت شکایت دارند.
یکی از باشندگان کابل میگوید: «در همین دوازده روز، قیمت گاز بسیار بلند رفته است. خودم یک کیلو گاز را ۱۰۰ افغانی خریدم. کرایه ترانسپورت هم افزایش یافته؛ کرایهای که ۲۰۰ افغانی بود، حالا به ۳۰۰ افغانی رسیده است. مردم با مشکلات زیادی روبهرو هستند.»
باشندگان ولایتهای غربی نیز میگویند که بهای گاز و تیل پس از افزایش تنشها میان ایران و امریکا روند صعودی گرفته است. به گفته آنان، در ولسوالیهای دوردست قیمتها حتی بیشتر از شهرها افزایش یافته است.
افسانه، باشنده هرات، میگوید: «قبلاً یک کیلو گاز را ۴۰ یا ۴۵ افغانی میخریدم، اما حالا به ۸۰ تا ۹۰ افغانی رسیده است. گاز گران شده، کار نیست و وضعیت خراب است.»
عبدالولی، باشنده بادغیس، نیز میگوید: «قیمت تیل آنقدر بلند رفته که از کرایهای که مردم میپردازند، چیزی برایشان باقی نمیماند.»
ایران یکی از اصلیترین صادرکنندگان گاز و فرآوردههای نفتی به افغانستان، بهویژه ولایتهای غربی، است. پس از آن روسیه، قزاقستان، ازبیکستان و ترکمنستان از مهمترین تأمینکنندگان سوخت افغانستان به شمار میروند.
در همین حال، آمارهای رسمی نشان میدهد که روسیه صادرات گاز، تیل و سوخت هواپیمای به افغانستان را کاهش داده است. بر پایه این آمار، صادرات سوخت روسیه به افغانستان با کاهش ۳۴ درصدی به ۲۸ هزار تن رسیده است.
بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، افغانستان روزانه نزدیک به ۵۸ هزار بشکه فرآوردههای نفتی، شامل دیزل، پترول، گاز مایع و سوخت هواپیما، مصرف میکند و تقریباً تمامی نیاز خود را از طریق واردات تأمین میکند.
