رسانههای پاکستانی گزارش دادهاند که روند اخراج مهاجران فاقد مدرک افغانستان از طریق گذرگاه تورخم شدت گرفته و روزانه نزدیک به ۶۰۰۰ به کشورشان برگردانده میشوند.
روزنامه پاکستان تودی گزارش داده است که پس از دستور دولت پاکستان برای بازداشت و اخراج شهروندان افغانستان فاقد ویزه معتبر، شمار خانوادههایی که برای ثبتنام و بازگشت به افغانستان به مرکز ترانزیتی حمزه بابا در لندی کوتل مراجعه میکنند، بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
براساس این گزارش، شمار مراجعهکنندگان روزانه به بخش ثبتنام اداره ملی ثبت احوال پاکستان (نادرا) از حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ تن به ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ تن افزایش یافته است.
مقامهای پاکستانی میگویند هر سرپرست خانواده معمولاً همراه با چند کودک به این مرکز مراجعه میکند و به همین دلیل شمار واقعی افراد بازگرداندهشده بسیار بیشتر از آمار ثبتنامشده است.
به گفته مقامهای پاکستانی، شمار مهاجران افغانستان که روزانه از طریق گذرگاه تورخم به افغانستان بازمیگردند، از حدود ۳۵۰۰ تا ۴۰۰۰ تن به نزدیک ۶۰۰۰ تن افزایش یافته و احتمال میرود این رقم در روزهای آینده نیز بیشتر شود.
این مقامها افزودهاند که ادامه عملیات پولیس برای بازداشت اتباع فاقد مدرک افغانستان، بسیاری از مهاجران را وادار کرده است تا پیش از بازداشت، پاکستان را ترک کنند.
همچنین بازداشت و اخراج شماری از مهاجران سبب شده است دیگر اعضای خانوادههای آنان نیز بهصورت داوطلبانه به افغانستان بازگردند.
پولیس پاکستان همچنین از اجرای سازوکار تازهای برای انتقال مهاجران خبر داده است.
بر اساس این طرح، تمامی شهروندان افغانستان پس از ثبتنام و تأیید هویت، با بسهای رسمی تا گذرگاه مرزی تورخم انتقال داده میشوند تا از بازگشت آنان به شهرهای پاکستان جلوگیری شود.
در همین حال، بازرگانان، ترخیصکاران گمرکی و شرکتهای حملونقل در تورخم نسبت به ادامه بسته بودن این گذرگاه برای تجارت اعتراض کردهاند.
آنان هشدار دادهاند که اگر دولت پاکستان مرز تورخم را برای تجارت دوجانبه با افغانستان بازگشایی نکند، بزرگراه پشاور–تورخم را بهگونه نامحدود مسدود خواهند کرد.
نمایندگان بخش خصوصی گفتهاند که بسته بودن مرز، میلیونها روپیه به بازرگانان زیان وارد کرده و روزانه صادراتی به ارزش حدود ۲.۵ میلیون دالر و وارداتی به ارزش ۵۴۰ میلیون روپیه را متوقف ساخته است.
آنان از دولت پاکستان خواستهاند اختلافهای مرزی و امنیتی با افغانستان را از راه گفتوگو حل کرده و فعالیتهای تجاری در گذرگاه تورخم را هرچه زودتر از سر بگیرد.
با این همه کمشنری عالی ملل متحد در امور پناهندگان گفته است که در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶، بیش از ۵۳۰ هزار مهاجر افغانستان از پاکستان به افغانستان بازگردانده شدهاند که از این میان، دستکم ۶۱ هزار و ۸۰۰ نفر بهگونه اجباری اخراج شدهاند.
بر اساس این گزارش، کودکان ۵۵ درصد و زنان ۵۰ درصد از مجموع بازگشتکنندگان را تشکیل میدهند و حدود ۳۴ درصد خانوادههای بازگشته نیز توسط زنان سرپرستی میشوند.
این نهاد میگوید ۱۵۸ هزار و ۳۰۰ نفر از مهاجران با حمایت کمشنری عالی پناهندگان به افغانستان بازگشتهاند و از سال گذشته تاکنون به بیش از ۷۵۳ هزار نفر در کابل، قندهار و جلالآباد کمک نقدی ارائه کرده است.
بر بنیاد این گزارش، بیشتر مهاجران از طریق گذرگاههای تورخم و سپینبولدک وارد افغانستان شدهاند و عمدتاً قصد دارند در ولایتهای ننگرهار، کابل، لوگر، قندهار و قندوز ساکن شوند.
این نهاد ملل متحد هشدار داده است که موج بیسابقه بازگشت مهاجران، همزمان با افزایش تنشها میان طالبان و پاکستان، فشار سنگینی بر وضعیت انسانی و خدمات اولیه در افغانستان وارد کرده است.
