سیاست مهاجرت

نامه سرگشاده فعالان و قانون‌گذاران: گفت‌وگو با طالبان در بروکسل باید لغو شود

تصویر از آرشیف.

گروهی از قانون‌گذاران اروپایی، نمایندگان پیشین مجلس افغانستان و فعالان حقوق بشر در یک نامه سرگشاده از اتحادیه اروپا خواسته‌اند برنامه میزبانی از نمایندگان طالبان در بروکسل را لغو کند.

آنان می‌گویند در حالی که وضعیت حقوق بشر در افغانستان همچنان رو به وخامت است، چنین تعاملی به طالبان مشروعیت سیاسی می‌بخشد.

این نامه که خطاب به کمیسیون اروپا، سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا و کشورهای عضو این اتحادیه نوشته شده، امضاکنندگان گفته‌اند از گزارش‌ها درباره دعوت از طالبان برای گفت‌وگو درباره مهاجرت و اخراج مهاجران «عمیقاً نگران» هستند.

در این نامه آمده است که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، هیچ‌یک از شروط تعیین‌شده از سوی اتحادیه اروپا برای تعامل با آنان را برآورده نکرده‌اند. این شروط شامل رعایت حقوق بشر، تضمین دسترسی بدون مانع به کمک‌های بشردوستانه، مبارزه با هراس‌افگنی و حرکت به سوی تشکیل حکومتی فراگیر بوده است.

امضاکنندگان می‌گویند وضعیت حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه برای زنان و دختران، در این مدت به‌طور چشمگیری بدتر شده است.

در میان امضاکنندگان این نامه، هانا نیومن، عضو پارلمان اروپا از آلمان، نیز حضور دارد. او با انتشار این نامه در اکس نوشته است که طالبان از همکاری در زمینه مهاجرت برای کسب امتیازهای سیاسی استفاده می‌کنند.

خانم نیومن گفته است: «اتحادیه اروپا نباید اصول خود را با توافق‌های اخراج مهاجران معامله کند. هر دعوت‌نامه، هر ویزه و هر نشست رسمی یک پیام سیاسی دارد.»

او افزوده است که طالبان «حتی یک شرط» از معیارهای تعیین‌شده اتحادیه اروپا را عملی نکرده‌اند و تأکید کرده است که پنج سال «آپارتاید جنسیتی، آزار و اذیت و شلاق‌زدن در برابر همگان» باید به افزایش فشارها بر طالبان منجر شود، نه برگزاری نشست‌های رسمی با آنان در اروپا.

او نوشته است: «طالبان نباید به بروکسل دعوت شوند. این کار تسلیم شدن در برابر باج‌گیری و عادی‌سازی روابط با آنان است.»

نگرانی از مشروعیت‌بخشی به طالبان

در این نامه، گفت‌وگوهای برنامه‌ریزی‌شده درباره مهاجرت «نگران‌کننده» توصیف شده و آمده است که این روند می‌تواند الگویی ایجاد کند که بر اساس آن حکومت‌های متهم به نقض گسترده حقوق بشر، در ازای همکاری در زمینه اخراج مهاجران، امتیازهای دیپلماتیک دریافت کنند.

امضاکنندگان هشدار داده‌اند که صدور ویزه و برگزاری نشست‌های رسمی، مشروعیتی را که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در پی آن بوده‌اند، در اختیار این گروه قرار خواهد داد.

به باور آنان، طالبان احتمالاً هر سفر به بروکسل را به‌عنوان نشانه‌ای از عادی شدن روابط اروپا با اداره خود معرفی خواهند کرد؛ آن هم در شرایطی که محدودیت‌ها علیه زنان، سرکوب سیاسی و مجازات‌های علنی همچنان ادامه دارد.

نامه همچنین به تعامل اخیر آلمان با طالبان در زمینه اخراج مهاجران اشاره کرده و آن را نمونه‌ای از روند رو به گسترش عادی‌سازی روابط با طالبان دانسته است.

امضاکنندگان تأکید کرده‌اند که همکاری در زمینه مهاجرت نباید به بهای نادیده گرفتن حقوق بشر و پاسخگویی تمام شود.

نگرانی درباره مهاجران

در بخش دیگری از این نامه، نسبت به افزایش نقش مقام‌های منصوب طالبان در برخی نمایندگی‌های قنسولی افغانستان در اروپا ابراز نگرانی شده است.

به گفته امضاکنندگان، این وضعیت نگرانی‌هایی را میان مهاجران و پناهجویان کشور درباره نظارت، ارعاب و فشار احتمالی از سوی طالبان ایجاد کرده است.

آنان همچنین هشدار داده‌اند که دولت‌های اروپایی نباید صدای کسانی را که پیش از بازگشت طالبان برای دموکراسی، حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان فعالیت می‌کردند، نادیده بگیرند.

خانم نیومن در این باره نوشته است: «صدای کسانی که برای دموکراسی، حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان مبارزه کرده‌اند باید راهنمای تصمیم‌گیری ما باشد، نه طالبان.»

امضاکنندگان از اتحادیه اروپا خواسته‌اند از دعوت نمایندگان طالبان به بروکسل یا دیگر پایتخت‌های اروپایی خودداری کند، هرگونه پیوند میان همکاری در زمینه اخراج مهاجران و تعامل دیپلماتیک با طالبان را رد کند، شروط حقوق بشری موجود برای تعامل با طالبان را حفظ کند و راه‌های حمایت و حفاظت از شهروندان در معرض خطر را گسترش دهد.

این نامه همچنین خواستار پشتیبانی بیشتر از روندهای بین‌المللی پاسخگویی، از جمله تحقیقات دادگاه کیفری بین‌المللی درباره افغانستان و سازوکار تازه سازمان ملل برای مستندسازی جنایت‌های ارتکاب‌یافته از سوی همه طرف‌های درگیر در جنگ شده است.

فوزیه کوفی، نماینده پیشین مجلس و فعال حقوق زنان، آلِساندرا مورِتی، نایب‌رئیس هیئت روابط پارلمان اروپا با افغانستان، راکل گارسیا هرمیدا فان‌در واله، رئیس این هیئت، و بیش از ۲۰ چهره سیاسی افغانستان و اروپایی، از امضاکنندگان این نامه هستند.

این درخواست در حالی مطرح می‌شود که بلجیم برای هیئتی از طالبان به‌منظور شرکت در گفت‌وگوهای مرتبط با مهاجرت در بروکسل ویزه صادر کرده است؛ اقدامی که در صورت برگزاری نشست، نخستین حضور شناخته‌شده نمایندگان طالبان در نهادهای اتحادیه اروپا از زمان بازگشت آنان به قدرت در اگست ۲۰۲۱ خواهد بود.

مقام‌های اروپایی تأکید کرده‌اند که این گفت‌وگوها ماهیت فنی دارد و بر بازگشت و پذیرش دوباره مهاجران افغانستان فاقد حق اقامت قانونی در اتحادیه اروپا متمرکز است و به معنای به رسمیت شناختن طالبان نیست.‍