شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است امروز دوشنبه درباره تمدید مأموریت هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) برای یک سال دیگر رأیگیری کند.
بر اساس گزارش «سکیوریتی کانسل ریپورت»، یک نهاد پژوهشی مستقر در نیویورک که فعالیتهای شورای امنیت را دنبال میکند، پیشنویس قطعنامه تازه مأموریت یوناما را تا ۱۷ جون ۲۰۲۷ تمدید میکند و این نهاد را به روند معمول تمدید یکساله بازمیگرداند.
شورای امنیت در ماه مارچ امسال، برخلاف رویه معمول، مأموریت یوناما را تنها برای سه ماه تمدید کرده بود. این تصمیم در پی درخواست برخی اعضای شورا، بهویژه امریکا، برای بازنگری در ساختار، کارایی و توانایی این مأموریت در اجرای وظایفش در شرایط کنونی افغانستان اتخاذ شد.
به گزارش «سکیوریتی کانسل ریپورت»، یکی از مهمترین موارد مورد بحث در پیشنویس تازه، درخواست از انتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، برای انجام یک بازنگری راهبردی از مأموریت یوناما و ارائه پیشنهادهایی برای افزایش اثربخشی آن است.
امریکا خواستار ارزیابی گستردهتری از مأموریت یوناما شده و بر این باور است که باید بررسی شود آیا وظایف این نهاد همچنان واقعبینانه، اولویتبندیشده و قابل اجرا هستند یا خیر و آیا برخی مسئولیتهای آن نیازمند تعدیل یا سادهسازی است.
در حالی که شماری از اعضای شورای امنیت از این پیشنهاد حمایت کردهاند، برخی دیگر نسبت به پیامدهای آن ابراز نگرانی کردهاند. روسیه، بهگفته این گزارش، ضرورت چنین بازنگری را زیر سؤال برده و با عباراتی که میتواند به بحث درباره آینده و دوام مأموریت یوناما دامن بزند، مخالفت کرده است.
در نهایت، متن مورد توافق از دبیرکل سازمان ملل میخواهد که بازنگری راهبردی را «با هدف حمایت از اجرای مؤثر مأموریت یوناما» انجام دهد.
گزارش همچنین از اختلافنظر میان اعضای شورای امنیت درباره نحوه تعامل جامعه جهانی با افغانستان خبر میدهد.
برخی کشورهای غربی تلاش کردهاند اشاره به روند دوحه، که چارچوب اصلی تعامل بینالمللی با افغانستان به رهبری سازمان ملل به شمار میرود، در متن قطعنامه حفظ شود. در مقابل، روسیه خواستار توجه بیشتر به ابتکارهای دیپلماتیک منطقهای بوده و نسبت به جایگاه برجسته روند دوحه انتقاد کرده است. بخشی از موارد اختلافی در نهایت از متن قطعنامه حذف شده است.
یکی دیگر از موضوعات مورد اختلاف، نحوه اشاره به طالبان در متن قطعنامه بوده است. بر اساس این گزارش، امریکا، بریتانیا و فرانسه با استفاده از اصطلاح «مقامهای حاکم» مخالفت کردهاند؛ زیرا معتقد بودهاند که این عبارت ممکن است به نوعی مشروعیتبخشی به طالبان تلقی شود.
در نسخه نهایی پیشنویس، بهجای آن از عبارت «مقامهای مربوطه» به کار گرفته شده است.
نهاد سکیوریتی کانسل ریپورت گفته است که موضوع حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان و دختران، نیز از محورهای اصلی مذاکرات بوده است. پیشنویس قطعنامه از یوناما میخواهد که به مستندسازی وضعیت حقوق بشر در افغانستان، از جمله وضعیت زنان، کودکان و موارد خشونت مبتنی بر جنسیت ادامه دهد.
یوناما که در سال ۲۰۰۲ تأسیس شد، همچنان مهمترین مأموریت سیاسی سازمان ملل در افغانستان به شمار میرود. به گفته این گزارش، این نهاد پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، نقش مهمی در هماهنگی کمکهای بشردوستانه، نظارت بر وضعیت حقوق بشر و تسهیل ارتباط میان افغانستان و جامعه جهانی ایفا کرده است.
در صورت تصویب این قطعنامه، مأموریت یوناما تا جون ۲۰۲۷ تمدید خواهد شد و همزمان نخستین بازنگری گسترده در عملکرد و اولویتهای این نهاد در چند سال گذشته آغاز میشود.
