جمعی از خبرنگاران، مدیران رسانهای و فعالان رسانهای در کشورهای مختلف اروپایی و آسیایی از آغاز به کار «فدراسیون بینالمللی رسانههای افغانستان» خبر دادهاند.
آنان در بیانیه گفتهاند که این نهاد در پاسخ به چالشهای گسترده جامعه رسانهای افغانستان ایجاد شده است.
بنیانگذاران این فدراسیون میگویند که فدراسیون بینالمللی رسانههای افغانستان یک نهاد مستقل، غیرانتفاعی، غیردولتی و غیرسیاسی است که با هدف «حمایت از خبرنگاران و کارمندان رسانهای افغانستان، دفاع از آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات، تقویت همبستگی میان رسانهها و جلب حمایت» نهادهای بینالمللی فعالیت خود را آغاز کرده است.
در اعلامیه تأسیس این نهاد آمده است که خبرنگاران و رسانههای افغانستان در سالهای اخیر با محدودیتهای شدید بر آزادی رسانهها، مشکلات اقتصادی، مهاجرت اجباری و فشارهای حقوقی و حرفهای روبهرو بودهاند و ایجاد چنین ساختاری میتواند به هماهنگی و حمایت از آنان کمک کند.
به گفته مسئولان این نهاد، فدراسیون بینالمللی رسانههای افغانستان نقش یک «چتر هماهنگکننده و حرفهای» را ایفا خواهد کرد و تلاش میکند زمینه همکاری، تبادل تجربه و تقویت ظرفیتهای حرفهای میان خبرنگاران داخل و خارج از کشور را فراهم سازد.
بر اساس اهداف اعلامشده، این فدراسیون بر حمایت از حقوق خبرنگاران، دفاع از آزادی بیان و حق دسترسی به اطلاعات، پیگیری وضعیت خبرنگاران در معرض خطر، تقویت همکاری رسانههای افغانستان در تبعید و توسعه برنامههای آموزشی و حرفهای تمرکز خواهد داشت.
بنیانگذاران فدراسیون بینالمللی رسانههای افغانستان تأکید کردهاند که رسانههای آزاد و مستقل نقش کلیدی در ارتقای آگاهی عمومی، حاکمیت قانون و حفظ ارزشهای دموکراتیک دارند و حمایت از این حوزه را یک ضرورت اساسی میدانند.
این نهاد از خبرنگاران، رسانهها، نهادهای بینالمللی، سازمانهای حقوق بشری و فعالان عرصه رسانه خواسته است تا در راستای تقویت جامعه رسانهای افغانستان با آن همکاری کنند.
در اعلامیه همچنان تأکید شده است که فدراسیون بینالمللی رسانههای افغانستان به اصول استقلال، شفافیت، بیطرفی، حرفهایگرایی و احترام به حقوق بشر پایبند خواهد بود و فعالیتهای خود را بر اساس این ارزشها پیش خواهد برد.
این در حالی است که بر اساس آمار این سازمان، در چهار سال گذشته طالبان ۲۵ مورد محدودیت را بر فعالیتهای رسانهای در افغانستان اعمال کردهاند.
طالبان از زمان بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱ و پس از خروج نیروهای ناتو از افغانستان، تفسیر سختگیرانه خود از شریعت اسلامی را بر جامعه حاکم کردهاند.
در نتیجه، آزادی بیان و فعالیت رسانهها نیز بهشدت تحت تأثیر این سیاستها قرار گرفته است؛ از جمله گزارشهایی مبنی بر منع پخش صدای زنان و همچنین محدودیت یا ممنوعیت نشر تصاویر زندهجانها در برخی ولایتها.
در یک اعلامیه وزارت اطلاعات و فرهنگ اداره طالبان آمده است که مجوز فعالیت سه نهاد رسانهای تمدید و فعالیت سایر نهادها در سطح کشور لغو شده است. در این اعلامیه تأکید شده که این تصمیم با هدف «موثرتر و منظمتر شدن فعالیتها و حفظ اعتبار نهادها» اتخاذ شده است.
این وزارت همچنین مدعی شده است که در پی «شکایات مکرر رسانهها و خبرنگاران علیه نهادهای رسانهای»، بررسی همهجانبهای انجام شده و در نتیجه مشخص شده است که «اکثریت این نهادها و غیرمسلکی بودن مسئولان آنها» باعث ایجاد مشکلات بیشتر برای رسانهها شده و در سطح بینالمللی نیز به اعتبار نهادهای رسانهای افغانستان آسیب وارد کرده است.
