همزمان با تشدید بحران آب در کشور، شماری از باشندگان هرات میگویند سطح آبهای زیرزمینی در این ولایت بهگونه کمپیشینه کاهش یافته است. به گفته آنان، بهکارگیری گسترده از آبهای شیرین زیرزمینی برای آبیاری زمینهای کشاورزی، سطح آب را در برخی مناطق از ۵ متر به ۲۰ تا ۵۰ متر زیر سطح زمین رسانده است.
باشندگان ولسوالی گذره هرات میگویند طی نزدیک به دو دهه گذشته، برای جلوگیری از خشک شدن کشتزارها، از آبهای زیرزمینی استفاده شده و این روند اکنون دسترسی به آب آشامیدنی را، بهویژه در شهر هرات، با دشواری روبهرو کرده است.
محمد رامین، باشنده هرات، میگوید: «فعلاً که برج سرطان است سطح آب به بیست متری و ۱۸ متری است اما در برج سنبله سطح آب از این هم بیشتر کاهش پیدا میکند. مشکلات خیلی زیاد است. وقتی که سطح آب پایین برود، سولرها درست نتیجه نمیدهد، باید سولرها تعویض شوند و زمینها هم درست آبیاری نمیشوند.»
عبدالفتاح، یکی دیگر از باشندگان هرات، میگوید: «۵۰ فیصد آب از دست رفته است، کلاً منطقه ما خشک شده و آب وجود ندارد.»
در ولسوالی زاول، در مرز هرات و فراه، نیز باشندگان میگویند سطح آبهای زیرزمینی به ۳۵ تا ۵۰ متر رسیده است. به گفته آنان، بسیاری از خانوادهها آب مورد نیاز خود را از منابعی تأمین میکنند که با کمک نهادهای بشردوستانه ایجاد شدهاند، اما این منابع نیز پاسخگوی نیاز همه باشندگان نیست.
کمالالدین، باشنده هرات، میگوید: «آب به میزان بسیار اندکی وجود دارد و به تمام خانهها به گونه مساویانه نمیرسد.»
یافتههای آمو نشان میدهد که در پنج سال گذشته، استفاده از آبهای شیرین زیرزمینی برای آبیاری زمینهای کشاورزی در هرات افزایش یافته است. بخش بزرگی از زمینهای کشاورزی در ولسوالیهای انجیل، گذره، زندهجان، پشتون زرغون، اوبه و شیندند با استفاده از این منابع آبیاری میشوند.
به گفته برخی باشندگان، ادامه این روند باعث افت بیشتر سطح آبهای زیرزمینی شده و دسترسی مردم به آب آشامیدنی را دشوارتر کرده است.
سردار ولی، باشنده هرات، میگوید: «سیستمهای سولری در اینجا خیلی کم است و آب مورد نیاز به اختیار ما قرار نمیگیرد.»
سازمان ملل متحد در گزارشی گفت که بحران آب در افغانستان در سال گذشته میلادی تشدید شده و میزان خشکسالی نسبت به سال پیش از آن تقریباً دو برابر شده است. این سازمان هشدار داده است که به دلیل فشارهای محیطزیستی، دسترسی مردم به منابع آب بهطور چشمگیری کاهش یافته است.
