روزنامه اقتصادی و مالی «بزنس ریکاردر» گزارش داده است که تجارت افغانستان با دو «شوک»، از جمله بستهشدن گذرگاههای مرزی با پاکستان و درگیریها در خاورمیانه رو به رو است و در هفت ماه یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون دالر زیان دیده است.
در این گزارش آمده است که افغانستان تاکنون حدود ۸۵۰ میلیون دالر از صادرات و درآمدهای ترانزیتی و ۶۰۰ میلیون دالر از رهگذر درگیریها در خاورمیانه و صادرات به بازارهای شورای همکاری خلیج فارس، هزینه لجستیک و انرژی و تضعیف تولید محلی، زیانمند شده است.
این روزنامه با استناد به یک سند زیر عنوان «تاثیر درگیریهای ایران و افغانستان بر تجارت بینالمللی پاکستان» همچنین گفته است که هرچند پاکستان در نُه ماه (از جولای ۲۰۲۵ تا مارچ ۲۰۲۶ میلادی) ۲۸ میلیارد دالر تجارت داشته است؛ اما در این مدت و همزمان با بستهشدن گذرگاههای مرزیاش با افغانستان و درگیریها در خاورمیانه، این کشور ۲۳ درصد افزایش در کسری تجاری را تجربه کرده است.
به گفته بزنس ریکاردر، رویارویی مداوم بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران در خاورمیانه از یک اختلاف سیاسی منطقهای به یک بحران اقتصادی جهانی تبدیل شده است. این درگیری، تجارت پاکستان با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را مختل کرده و به دلیل افزایش هزینههای لجستیک، برای سایر مناطق گران تمام شده است.
این روزنامه افزوده که این بحران میتواند به طور بالقوه صادرات مستقیم پاکستان به کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را در عرض ۳ تا ۶ ماه آینده، ۶۰۰ میلیون دالر کاهش دهد.
گزارش میافزاید که این بحران میتواند تولید محلی پاکستان و صادرات جهانی را بیثبات کند. در عین حال، قیمت بالای انرژی، هزینههای واردات پاکستان را افزایش خواهد داد.
بر اساس این گزارش، علاوه بر این وضعیت تجارت مرزی پاکستان با کشورهای همسایه این کشور به دلیل جنگ با افغانستان از قبل نیز متشنج بوده است و تمام تجارت با افغانستان و کشورهای منطقه از طریق «دهلیز تجاری افغانستان» از ۱۱ اکتوبر به اینسو متوقف شده است.
در این گزارش آمده است که از زمان بستهشدن گذرگاههای تجاری با افغانستان تاکنون، بیش از ۷۵۰۰ کانتینر ترانزیتی پاکستان در بندرهای دریایی و گذرگاههای مرزی با افغانستان متوقف ماندهاند.
در گزارش افزوده شده که موترهای حامل محمولههای دوجانبه و ترانزیتی همچنان در دو طرف گذرگاههای مرزی پاکستان و افغانستان متوقف ماندهاند و در نتیجه به بازرگانان میوه و سبزیجات در هر دو طرف ضرر وارد شده است. پاکستان صادرات دارو، سیمان، مواد غذایی فرآوری شده، تراکتور، موتورسایکل و دیگر اقلام را از دست داده است؛ ضررهایی که به شرکتهای حمل و نقل در هر دو طرف وارد شده است.
به گفته بزنس ریکاردر، شرکتهای حمل و نقل پاکستان به طور متوسط سالانه ۲۰۰ میلیون دالر از افغانستان و ترانزیت کالاها درآمد دارند که این درآمد متوقف شده و تلاشها برای شروع ترانزیت موترهای حامل کالاهای تجارتی از طریق «دهلیز ایران» در حال انجام است.
گفتنی است که گذرگاههای مرزی و تجاری پاکستان و افغانستان پس از آغاز درگیریهای مرزی و حملههای هوایی نظامیان پاکستانی بر بخشهایی از افغانستان، از ۱۱ اکتوبر به اینسو به روی هرگونه تجارت و رفتوآمد مسافران بسته شدهاند.
هرچند طرفهای پاکستان و طالبان تاکنون چندین دور گفتگوها را برای آتشبس دائمی و بازگشایی این گذرگاهها در عربستان سعودی، قطر، ترکیه و چین برگزار کردند؛ اما هیچ یکی از این مذاکرات به نتیجهای نرسید.
