موسسه تحقیقات صلح اسلو در یک تحلیل تازه گفته است که مناقشه میان پاکستان و افغانستان از جمله پایدارترین و پیچیدهترین بحرانهای منطقهای در جنوب آسیا است و با وجود تلاشهای دیپلماتیک، هنوز چشمانداز روشنی برای حل آن دیده نمیشود.
در این تحلیل آمده است که این مناقشه تنها یک اختلاف مرزی یا امنیتی نیست، بلکه مجموعهای از عوامل تاریخی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی در شکلگیری و تداوم آن نقش داشتهاند.
به گفته این موسسه، ریشههای این بحران به اختلافات دیرینه بر سر خط دیورند و همچنین بیاعتمادی متقابل میان طالبان و اسلامآباد بازمیگردد.
این موسسه تأکید میکند که پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، انتظار پاکستان این بود که حکومت جدید در افغانستان علیه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) اقدام قاطع انجام دهد، اما تحقق نیافتن این انتظار، سطح تنشها را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
در گزارش همچنین گفته شده است که فعالیت گروههای مسلح در مناطق مرزی، ناامنیهای پراکنده، و حملههای هراسافکنی در خاک پاکستان، بهویژه در مناطق خیبرپختونخوا و بلوچستان، به یکی از عوامل اصلی تشدید اختلافات تبدیل شده است.
از سوی دیگر، سیاستهای پاکستان در قبال مهاجران افغانستان، از جمله بازگرداندن اجباری و محدودیتهای مرزی، نیز به افزایش فشار انسانی و سیاسی بر افغانستان منجر شده و روابط دو طرف را پیچیدهتر ساخته است.
موسسه تحقیقات صلح اسلو در ادامه تحلیل خود به نقش بازیگران منطقهای نیز اشاره کرده و گفته است که رقابت میان قدرتهای منطقهای و گسترش نفوذ سیاسی و امنیتی در جنوب آسیا، فضای بیاعتمادی را تشدید کرده و روند هرگونه گفتوگوی پایدار را دشوارتر ساخته است.
در این گزارش هشدار داده شده است که ادامه وضعیت کنونی میتواند پیامدهای گستردهای برای ثبات منطقهای داشته باشد، بهویژه در شرایطی که افغانستان با بحران اقتصادی، بیکاری گسترده و کاهش کمکهای بینالمللی روبهرو است.
این موسسه تأکید کرده است که بدون ایجاد یک چارچوب گفتوگوی منظم، اعتمادسازی میان طالبان و اسلامآباد و مشارکت فعال بازیگران منطقهای، این مناقشه همچنان بهعنوان یکی از عوامل اصلی بیثباتی در جنوب آسیا باقی خواهد ماند.
