پاپ لئو چهاردهم، رهبر کلیسای کاتولیک، در یک عذرخواهی تاریخی، نقش واتیکان در مشروعیتبخشی به بردهداری و تأخیر چندصد ساله در محکوم کردن آن را «زخمی در حافظه مسیحیت» خواند.
پاپ لئو چهاردهم این گفتهها را روز دوشنبه در نخستین بخشنامه رسمی خود با عنوان «انسانیت باشکوه» مطرح کرده است.
این بخشنامه بر پیامدهای گسترش هوش مصنوعی و اشکال نوین استعمار و بردهداری تمرکز دارد.
او در این بخشنامه گفته است: «به نام کلیسا، صمیمانه درخواست بخشش دارم.» پاپ افزوده که رنج و تحقیر میلیونها انسان در طول تاریخ، در تضاد کامل با کرامت انسانی بوده است.
در بخشنامه آمده است که این نخستین بار است که یک پاپ به گونه علنی به نقش مستقیم پاپهای پیشین در مشروعیتبخشی به بردهداری اعتراف میکند.
بر بنیاد این گزارش، واتیکان در قرن پانزدهم با صدور فرمانهایی به حاکمان پرتغال و اسپانیا اجازه داده بود سرزمینهای افریقا و امریکا را تصرف کرده و غیرمسیحیان را به بردگی بگیرند.
یکی از این فرمانها در سال ۱۴۵۲ از سوی پاپ نیکلاس پنجم صادر شد که به پادشاه پرتغال اجازه «حمله، فتح و مطیعسازی کافران» را میداد.
پاپ لئو چهاردهم تأکید کرده است که هرچند نمیتوان تصمیمهای گذشته را با معیارهای امروز قضاوت کرد، اما کلیسا نمیتواند تأخیر طولانی خود در محکومکردن بردهداری را انکار کند.
او همچنین هشدار داده است که جهان امروز با اشکال تازهای از بردهداری در عصر فناوری و هوش مصنوعی روبهرو است؛ از جمله بهرهکشی از کارگران در استخراج مواد معدنی مورد نیاز برای تولید تراشههای هوش مصنوعی.
واتیکان در سال ۲۰۲۳ «دکترین اکتشاف» را که مبنای مشروعیت استعمار و تصرف سرزمینهای بومیان بود، رد کرد؛ اما تاکنون فرمانهای تاریخی مرتبط با آن را به گونه رسمی لغو نکرده است.
پاپ لئو چهاردهم نخستین پاپ متولد ایالات متحده است و بر اساس پژوهشهای شجرهنامهای، پیشینه خانوادگی او شامل بردگان و بردهداران نیز میشود.
