فولکر تورک، کمیشنر عالی حقوق بشر ملل متحد، هشدار داده است که بازگرداندن اجباری مهاجران افغانستان از کشورهای میزبان آنان را در معرض نقض جدی حقوق بشر قرار میدهد و با قوانین بینالمللی در تضاد است.
آقای تورک روز جمعه نسبت به روند ادامهدار اخراج و بازگرداندن اجباری پناهجویان و مهاجران افغانستان از کشورهای مختلف هشدار داده است.
او گفته است که زنان، مردان و کودکان افغانستان همچنان از کشورهایی که در آن پناه گرفته بودند، اخراج شده و برخلاف میلشان به افغانستان بازگردانده میشوند؛ امری که به گفته او آنان را در معرض «خطرات جدی» قرار میدهد.
بر اساس آمار ارائهشده توسط نهادهای ملل متحد، از آغاز سال جاری میلادی نزدیک به ۲۷۰ هزار پناهجو، عمدتاً از ایران و پاکستان، به افغانستان بازگردانده شدهاند. همچنین گزارشهایی از بازگشت شماری از مهاجران افغانستان از ترکیه و تاجیکستان نیز منتشر شده است.
این ارقام علاوه بر بیش از ۱.۲ میلیون اخراجشده از ایران و حدود ۱۵۰ هزار تن از پاکستان در سال گذشته میلادی است.
گزارش مشترک هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) و دفتر حقوق بشر ملل متحد نشان میدهد که برخی از بازگشتدادهشدهها با مواردی چون بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری از سوی طالبان روبهرو شدهاند.
در این گزارش آمده است که زنان و دختران، افراد وابسته به دولت پیشین و نیروهای امنیتی، خبرنگاران، فعالان جامعه مدنی و اعضای جامعه تراجنسیتیها از جمله گروههایی هستند که در معرض خطر جدی انتقامجویی و نقض حقوق بشر قرار دارند.
آقای تورک با اشاره به اصل «عدم بازگرداندن اجباری» در حقوق بینالملل تأکید کرده است که کشورها باید به تعهدات قانونی خود پایبند بمانند و از اقداماتی که افراد را در معرض آسیب جبرانناپذیر قرار میدهد، خودداری کنند.
او همچنین نسبت به گزارشهایی ابراز نگرانی کرده که نشان میدهد برخی کشورهای اروپایی، با وجود وضعیت وخیم حقوق بشر در افغانستان، در حال بررسی یا ازسرگیری روند اخراج شهروندان افغانستان هستند.
در همین حال، ملل متحد هشدار داده است که وضعیت بشری در افغانستان همچنان شکننده است و افزایش ناامنیها، بهویژه در پی تنشها میان طالبان و پاکستان از اکتوبر ۲۰۲۵، به افزایش تلفات غیرنظامیان انجامیده است.
