امروز یکشنبه، سوم می، برابر با روز جهانی آزادی مطبوعات است. این روز توسط ملل متحد و یونسکو برای بزرگداشت آزادی رسانهها، حمایت از خبرنگاران در برابر تهدیدها و یادآوری وظیفه دولتها برای احترام به آزادی بیان بر اساس ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر، نامگذاری شده است.
هدف از این روز، ارزیابی وضعیت آزادی رسانهها در جهان، دفاع از استقلال رسانهها و ادای احترام به خبرنگارانی عنوان شده است که جان خود را در مسیر اطلاع رسانی از دست دادهاند.
این روز در افغانستان در حالی فرا میرسد که طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت، سانسور شدیدی بر رسانهها و فعالیت آزاد خبرنگاران وضع کرده و در طی نزدیک به پنج سال گذشته، دهها خبرنگار و کارمند رسانهای به دلیل فعالیتهای حرفهای بازداشت و زندانی نیز شدهاند.
در حال حاضر چهار خبرنگار، از جمله بشیر هاتف، شکیب نظری، حمید فرهادی و ابوذر صارم، همچنان در زندانهای طالبان به سر میبرند.
مرکز خبرنگاران افغانستان به مناسبت این روز در گزارشی گفته است که در یک سال گذشته، دستکم ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها و حقوق خبرنگاران در کشور را ثبت کرده است.
این نهاد حامی خبرنگاران گفت که این آمار نشاندهنده تشدید فضای سرکوب و ورود افغانستان به مرحله تازهای از بحران رسانهای است.
این نهاد روز گذشته افزود که از ماه می ۲۰۲۵ میلادی تا کنون، روند سانسور، اختناق و محدودیتها بر رسانههای مستقل و خبرنگاران بهگونه چشمگیری افزایش یافته است.
بر بنیاد این گزارش، از مجموع ۱۵۰ مورد ثبتشده، ۱۲۷ مورد تهدید و ۲۰ مورد بازداشت خبرنگاران و کارمندان رسانهای بوده است. همچنان در این مدت، دو کارمند رادیو و تلویزیون ملی در حملههای هوایی نظامیان پاکستانی جان باختند و یک تن دیگر زخمی شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان تأکید کرد که هرچند این آمار نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش یافته، اما از نظر کیفی وضعیت آزادی رسانهها بهمراتب نگرانکنندهتر شده و سیاستهای محدودکننده طالبان، بحران را عمیقتر کرده است.
