ملاله یوسفزی، فعال آموزش دختران و برنده صلح نوبل، در مراسم رسمی روز جهانی زن در سازمان ملل متحد گفت که حذف نظاممند زنان و دختران در افغانستان باید بهعنوان «آپارتاید جنسیتی» به رسمیت شناخته شود.
او این سخنان را در مراسم گشایش هفتادمین نشست «کمیسیون مقام زن» در سازمان ملل بیان کرد و از رهبران جهان خواست در کنار دختران افغانستان بایستند.
ملاله یوسفزی با اشاره به بحرانهای انسانی در چند کشور گفت که از رنج کودکان و خانوادههایی که در نتیجه جنگ و خشونت آسیب دیدهاند، «دلشکسته» است. او بهویژه از خانوادههایی در ایران، غزه و افغانستان یاد کرد که به گفته او قربانی خشونت شدهاند.
او گفت: «هرگز پیش از این ندیده بودم که تا این اندازه کودکان از جنگ و خشونت رنج ببرند.»
ملاله همچنین تأکید کرد که عدالت نباید بهصورت گزینشی اجرا شود. به گفته او، بر اساس قوانین بینالمللی، کشتن کودکان در صنفهای درسی «جنایت جنگی» محسوب میشود و زمانی که غیرنظامیان از غذا، آب، دارو و سرپناه محروم شوند، دولتها مسئول اقدام هستند.
این فعال حقوق آموزش با اشاره به وضعیت افغانستان گفت که پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، زنان و دختران با محدودیتهای گستردهای روبهرو شدهاند.
به گفته او، دختران اجازه ادامه تحصیل در مکاتب متوسطه و دانشگاهها را ندارند و زنان نیز از کار در بسیاری از بخشها، سفر بدون محرم مرد و حتی سخن گفتن در برخی محافل عمومی منع شدهاند.
او گفت: «فهرست محدودیتها ادامه دارد؛ از ممنوعیت ورزش گرفته تا لاک ناخن، آوازخوانی یا خواندن شعر.»
ملاله افزود که در تماس تلفنی با یک دختر افغانستان شنیده است که به او گفته: «وقتی به اتاقم میروم و کتاب میخوانم، احساس میکنم در برابر طالبان نافرمانی میکنم.»
به گفته او، میلیونها دختر در افغانستان اکنون در وضعیتی زندگی میکنند که «صرف موجودیتشان نوعی شجاعت محسوب میشود.»
او از جامعه جهانی خواست که نظام حاکم در افغانستان را «آپارتاید جنسیتی» بنامد و آن را بهعنوان یک جرم در قوانین بینالمللی به رسمیت بشناسد.
ملاله گفت: «کافی نیست که تنها برای رنج مردم اندوهگین باشیم؛ باید از همدردی به پاسخگویی حرکت کنیم.»
او افزود زنان افغانستان خواهان مداخله نظامی نیستند، بلکه میخواهند این وضعیت در قوانین بینالمللی به رسمیت شناخته شود تا مسیر عدالت هموار شود.
ملاله یوسفزی در پایان با اشاره به سخنرانی نخست خود در این تالار ۱۳ سال پیش گفت: «آن زمان فکر میکردم صحبت در اینجا کافی است، اما امروز باید بپرسیم تا چه زمانی قانون ثابت میماند در حالی که بیعدالتی در حال گسترش است.»
