مرکز خبرنگاران افغانستان در بیانیهای به مناسبت «روز جهانی رادیو» گفته که محدودیتها بر فعالیت رادیوها در کشور بهگونه کمپیشینه افزایش یافته، چنانچه در یک سال گذشته کارمندان دو رادیو «تهدید مستقیم» دریافت کرده و کارمندان دو رادیوی دیگر زندانی شدهاند.
این نهاد گفته که در بیش از چهار سال گذشته، طالبان حداقل ۲۴ دستورالعمل و فرمان مربوط به محدودیتهای رسانهای صادر کردهاند که تأثیر مستقیم بر فعالیت رادیوها داشته است.
به گفته این نهاد، در یک سال گذشته، شماری از رادیوها تهدید شده و یا بسته شدهاند و چندین خبرنگار رادیویی احضار و یا زندانی شدهاند.
مرکز خبرنگارن میگوید که با وجود افزایش دسترسی مردم به اینترنت و فضای مجازی، رادیو هنوز هم یکی از پرمخاطبترین و در دسترسترین رسانهها در افغانستان است.
به گفته این نهاد، برخی از این محدودیتها شامل ممنوعیت فعالیت زنان در رسانههای دولتی مانند «رادیو ملی»، تفکیک محیطهای کاری زنان و مردان، ممنوعیت مصاحبه زنان با مردان و یا برعکس، الزام به استفاده از پوشش خاصی از حجاب و تشدید محدودیت ها بر حضور زنان در نشست های خبری و یا گزارشگری میدانی، ممنوعیت پخش صدای زنان در آگهیها، اطلاعیهها و تماسهای تلفنی با زنان در برخی از ولایات، که همراه با فشارهای عمومی برای رسانه های آزاد و گزارشگری مستقل، فضای کاری را برای کارمندان رادیویی بسیار دشوار ساخته است.
بررسیهای این نهاد نشان میدهد که مدیران و خبرنگارانی که این دستورات را نادیده گرفتهاند، تهدید یا زندانی شدهاند و رسانهها با اقدامات تنبیهی مانند تعطیلی و توقیف مواجه شدهاند.
در بیانیه آمده که در ۱۲ ماه گذشته دست کم دو رادیوی محلی ویژه زنان تهدید مستقیم دریافت کردهاند که ممکن است دیگر به آنها اجازه کار داده نشود و دو رادیوی دیگر به دلیل پخش برنامهها و گزارشهایی که مورد پسند اداره محلی نبوده، بسته شدهاند و کارمندان آنها بازداشت شدهاند و مدیر مسئول یکی از رادیوها به خاطر انتشار مسائل اجتماعی و اقتصادی، بازداشت و سه ماه را در زندان سپری کرده است.
به گفته این نهاد، گزارشگرانی هم به دلیل کار هنگام اذان، افزودن و نشر عکس زنان در گزارش نوشتاری و آنلاین و یا نداشتن و یا کم بودن اندازه ریششان بازداشت شدهاند.
مرکز خبرنگاران گفته که علاوه بر آن، طالبان در فرآیند تمدید مجوز فعالیت رادیوها موانع زیادی ایجاد میکند، بهویژه برای رادیوهایی که مدیران یا صاحبان امتیاز آنها زنان هستند، که بهطور مستقیم و غیرمستقیم تحت فشار قرار میگیرند تا مدیران مرد جایگزین شوند.
این نهاد گفته که در حالی که درآمدهای تبلیغاتی، که منبع اصلی تأمین مالی رادیوها است، بهشدت کاهش یافته و مالیات بر فعالیتهای رادیویی نیز افزایش یافته است.
مرکز خبرنگاران گفته که در حال حاضر، حدود ۲۰۰ ایستگاه رادیویی در سراسر کشور فعال است که بهصورت شبانهروزی، نیمهوقت و یا چند ساعت در روز برنامه پخش میکنند.
در همین حال، هیئت اتحادیه اروپا در افغانستان در پیامی به این مناسبت، از رادیو بهعنوان شریان حیاتی اطلاعرسانی و آموزش در سراسر افغانستان قدردانی کرده و گفته است که از شهرها تا دورافتادهترین روستاها، رادیو به جاهایی دسترسی دارد که دیگر رسانهها نمیرسند.
اتحادیه اروپا گفته که از رسانههای مستقل، اطلاعرسان و آموزشی برای همگان، بهویژه زنان و دختران افغانستان، پشتیبانی میکند.
