رسانههای ازبیکستان گزارش داده اند که شوکت میرضیایف، رئیسجمهور این کشور، فرمان مشارکت کشورش در پروژه راهآهن سراسری افغانستان را امضا کرده و توافقنامه چارچوبی مربوط به انجام مطالعه امکانسنجی این پروژه منطقهای را تأیید کرده است.
بر بنیاد گزارش خبرگزاری اینترفاکس، این توافقنامه یک سند سهجانبه میان ازبیکستان، افغانستان و پاکستان است که پیشتر در ۱۷ جولای ۲۰۲۵ امضا شده بود و اکنون با تصویب رسمی تاشکند، وارد مرحله اجرایی شده است.
این توافقنامه میان وزارت حملونقل ازبیکستان، وزارت فواید عامه زیر اداره طالبان و وزارت راهآهن پاکستان امضا شده و هدف آن، تهیه مشترک مطالعه امکانسنجی برای ساخت خط آهنی است که نایبآباد را به خارلاچی وصل میکند.
این مسیر بخشی از پروژه بزرگ راهآهن سراسری افغانستان بهشمار میرود.
بر اساس فرمان صادرشده، وزارت حملونقل ازبیکستان بهعنوان نهاد مسئول اجرای این توافقنامه تعیین شده است.
همچنین، وزارت امور خارجه این کشور موظف شده است تکمیل مراحل داخلی لازم را به طالبان و پاکستانی اطلاع دهد تا توافقنامه بهگونه رسمی لازمالاجرا شود.
بر پایه طرح پیشنهادی، مسیر راهآهن از شهر ترمز در ازبیکستان آغاز شده و پس از عبور از نایبآباد، میدانشهر و لوگر، به خارلاچی در پاکستان میرسد.
هدف از این پروژه، ایجاد یک مسیر ترانزیتی میان آسیای مرکزی و آسیای جنوبی از راه افغانستان عنوان شده است.
مطالعه امکانسنجی این پروژه از سوی دفتر پروژه سهجانبه توسعه دهلیزهای حملونقل بینالمللی انجام میشود؛ دفتری که زیر نظر راهآهن ازبیکستان فعالیت دارد و در سال ۲۰۲۳ در تاشکند ایجاد شده است.
این دفتر برای هماهنگی میان سه کشور، شعبههایی در کابل و اسلامآباد نیز دارد.
پروژه راهآهن سراسری افغانستان نخستینبار در سال ۲۰۱۸ مطرح شد.
در آن زمان، ظرفیت انتقال سالانه آن تا ۲۰ میلیون تُن بار و هزینه اولیه آن حدود پنج میلیارد دالر برآورد شده بود.
با این حال، برآوردهای جدید نشان میدهد هزینه این پروژه افزایش یافته است.
وزارت راهآهن پاکستان در دسمبر ۲۰۲۴ هزینه ساخت این پروژه را ۸.۲ میلیارد دالر اعلام کرد.
پیش از آن، در خزان ۲۰۲۳، هزینه کلی پروژه حدود هفت میلیارد دالر برآورد شده بود.
