گوردون براون، نخستوزیر پیشین بریتانیا و نماینده ویژه سازمان ملل برای آموزش جهانی، هشدار داده است که سرکوب زنان و دختران توسط طالبان وارد مرحلهای خطرناک شده و پیامدهای جدی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دارد.
او در مقالهای در روزنامه گاردین که روز پنجشنبه نشر شده گفته است که با افزایش سرکوب زنان و دختران توسط طالبان معلوم میشود که سیاست نرمش در برابر آنان شکست خورده است.
او نوشته است که طالبان اکنون تنها رژیمی در جهان است که دختران را از آموزش متوسطه محروم میکند و تازهترین دستورات آنان، زنان افغانستان را از هرگونه تماس با مکتبها و فعالیتهای آموزشی منع کرده است. براون این اقدامات را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرده است.
به گفته او این موج سرکوب، پیروزی جناح افراطی مذهبی قندهار بر وزیران مستقر در کابل و گام تازهای در برنامه رهبر طالبان، هبتالله آخدزاده، برای حذف زنان و دختران از زندگی عمومی محسوب میشود.
او مینویسد کنترل بخشهای کلیدی دولت، از جمله اسلحه، از کابل به قندهار منتقل شده است.
براون به اقدامات اخیر طالبان از جمله بازداشت خبرنگاران زن مانند نذیره رشیدی در قندز و زندانی کردن خدیجه احمدزاده در هرات به دلیل راهاندازی باشگاه ورزشی زنان. اشاره کرده است. او همچنین میگوید قانون آیین دادرسی کیفری جدید طالبان نشانههای بیشتری از نقض حقوق دختران و زنان را پیشبینی میکند.
وی تأکید کرده است که چشمپوشی برخی کشورها، از جمله روسیه، چین، هند و برخی کشورهای اروپایی، به طالبان این پیام را داده که میتوانند بدون محدودیت عمل کنند. روسیه دولت طالبان را به رسمیت شناخت، چین سفیر طالبان را پذیرفت و هند روابط خود را با طالبان ارتقا داد و سفارت خود در کابل را بازگشایی کرد.
براون به تلاشهای سازمان ملل برای جرم بینالمللی شناختن آپارتاید جنسیتی اشاره کرده است. دادگاه کیفری بینالمللی نیز حکم بازداشت هبتالله آخندزاده و عبدالحکیم حقانی، دو مقام ارشد طالبان، را به اتهام سرکوب مبتنی بر جنسیت صادر کرده است.
او هشدار داده است که محروم کردن دختران از تحصیل، پیامدهای اقتصادی جدی خواهد داشت. جمعیت افغانستان بیش از ۴۳ میلیون تن است و پیشبینی میشود تا مارچ ۲۰۲۶، ۱۷.۴ میلیون تن ناامنب غذایی داشته باشند و ۴.۹ میلیون مادر و کودک از سوء تغذیه رنج ببرند.
براون میگوید: «ساختن اقتصادی که میلیونها تن را از فقر به رفاه برساند، تا زمانی که طالبان نیمی از جمعیت کشور را از تحصیل و اشتغال محروم میکنند، غیرممکن است.»
به نوشته او با وجود ممنوعیتهای طالبان، آموزش زیرزمینی ادامه دارد. در دره پنجشیر برنامههای رادیویی به آموزش زنان و دختران میپردازد، برخی دختران در «مدارس خانگی» تحصیل میکنند یا برای ادامه تحصیل به پاکستان و ایران میروند و چند تن هم با بورس تحصیلی به اسکاتلند رفتهاند.
براون نتیجه میگیرد که ادامه سرکوب و محرومیت دختران از آموزش، نه تنها بحران انسانی را تشدید میکند بلکه آینده اقتصادی و سیاسی افغانستان را نیز در معرض خطر قرار میدهد.
